Вход на сайт

Просмотр новости

Найдите то, что Вас интересует

Навукоўцы, магчыма, раскрылі самую старажытную крымінальную справу ў гісторыі чалавецтва

Дата публикации: 11-07-2026 05:00:00



Основное содержимое страницы с новостью.

Навукоўцы, магчыма, раскрылі самую старажытную крымінальную справу ў гісторыі чалавецтва

На працягу 100 000 гадоў лёс аднаго з прадстаўнікоў ранняга Homo sapiens заставаўся загадкай. Цяпер міжнародная група навукоўцаў прыйшла да высновы, што мужчына стаў ахвярай наўмыснага нападу. Калі гэтая інтэрпрэтацыя правільная, гаворка ідзе пра самы старажытны выпадак гвалтоўнага нападу чалавека на чалавека.

Чэрап і ніжняя сківіца Кафзэха 25 — ранняга прадстаўніка Homo sapiens, парэшткі якога былі знойдзены ў пячоры Кафзэх на тэрыторыі сучаснага Ізраіля. Фота: cenieh.es

Выданне Live Science звяртае ўвагу на вынікі даследавання чэрапа чалавека разумнага, вядомага ў навуковых колах як Кафзэх 25 (Qafzeh 25). Ён быў пахаваны ў сярэднім палеаліце ў пячоры Кафзэх на тэрыторыі сучаснага Ізраіля.

Гэтая пячора ўжо даўно лічыцца адным з найважнейшых археалагічных помнікаў. Паміж прыкладна 145 і 92 тысячамі гадоў таму тут былі пахаваныя не менш за 27 чалавек — адны з самых ранніх вядомых прадстаўнікоў Homo sapiens, якія жылі за межамі Афрыкі. Гэтыя пахаванні археолагі даследавалі яшчэ ў сярэдзіне ХХ стагоддзя, а ў двух шкілетаў раней ужо выявілі сляды траўм галавы, нанесеных тупым прадметам.

Цяпер навукоўцы з дапамогай мікраскапіі і камп'ютарнай мікратамаграфіі паўторна вывучылі чэрап і ніжнюю сківіцу аднаго з пахаваных. Яны выявілі парэз, які праходзіць праз левую частку ніжняй сківіцы, закранае адзін з малых карэнных зубоў і частку верхняй сківіцы.

Костка паспела зрасціся, таму даследчыкі прыйшлі да высновы, што мужчына пражыў пасля ранення яшчэ даволі працяглы час.

Фрагмент ніжняй сківіцы Кафзэха 25. На ёй відаць парэз, які, на думку навукоўцаў, быў нанесены вострай каменнай прыладай каля 100 тысяч гадоў таму. Фота: cenieh.es

Пакуль немагчыма дакладна сказаць, якой менавіта прыладай быў нанесены ўдар. Аднак падчас раскопак у Кафзэху знаходзілі крамянёвыя скрабкі і вострыя наканечнікі, якія маглі выкарыстоўвацца як наканечнікі дзідаў.

Аўтары даследавання адзначаюць, што ў шкілетах людзей сярэдняга палеаліту вельмі рэдка знаходзяць сляды раненняў, нанесеных вострай зброяй. Частку з іх можна было б растлумачыць няшчаснымі выпадкамі на паляванні. Аднак размяшчэнне гэтага пашкоджання сведчыць хутчэй пра наўмысны напад.

Парэз знаходзіцца на левай палове твару. Паводле сучасных судова-медыцынскіх даследаванняў, менавіта такія траўмы часцей за ўсё атрымліваюць ахвяры нападаў твар у твар, паколькі большасць людзей — праварукія.

Калі гэтая інтэрпрэтацыя правільная, то, як адзначаюць аўтары, знаходка будзе самым раннім археалагічна зафіксаваным выпадкам траўмы, нанесенай вострай зброяй.

Пячора Кафзэх ужо даўно лічыцца адным з ключавых помнікаў археалогіі, бо менавіта тут знойдзены адны з самых ранніх доказаў свядомага пахавання людзей. Новае даследаванне дапаўняе гэтую карціну.

«Гэтыя вынікі даюць новыя аргументы ў дыскусіі пра паходжанне такіх складаных формаў паводзін, як міжасобасны гвалт, догляд параненых або хворых і пахавальныя абрады», — цытуе выданне словы кіраўніцы даследавання палеаантраполага Аны Пантожа Перэс (Ana Pantoja Pérez) з Нацыянальнага цэнтра даследаванняў эвалюцыі чалавека ў Іспаніі.

Пра што маўчыць Аляксей Францкевіч, якому Польшча закрыла ўезд на 10 гадоў67

Пра што маўчыць Аляксей Францкевіч, якому Польшча закрыла ўезд на 10 гадоў
У Інданезіі некалькі чалавек публічна адлупцавалі за сэкс па-за шлюбам44

Мужчына сам сабе прыгатаваў кактэйль. Гэта каштавала яму жыцця

Дзяўчына моцна апяклася падчас адпачынку, але хуткая да яе не паехала. Чаму?55

На аўташоу ў Лідзе ледзь не загінуў адзін з самых знакамітых каскадзёраў Беларусі — яго відэа сабралі амаль паўмільярда праглядаў. Што з ім цяпер?88

«13 000 BYN за 40 дзён». Беларускі камбайнёр расказаў пра свой заробак2525

«13 000 BYN за 40 дзён». Беларускі камбайнёр расказаў пра свой заробак25
Forbes уключыў двух беларусаў у топ самых багатых імігрантаў у ЗША22

Forbes уключыў двух беларусаў у топ самых багатых імігрантаў у ЗША2
У Мінску са зброяй абрабавалі ювелірную краму88

У Мінску са зброяй абрабавалі ювелірную краму8
З‘явілася інфармацыя пра смерць акцёра Паўла Канька, але сваякі кажуць, што ён у рэанімацыі

З‘явілася інфармацыя пра смерць акцёра Паўла Канька, але сваякі кажуць, што ён у рэанімацыі
У Францыі знік 41‑гадовы беларус Сяргей Сярмяжка. Шукаюць ужо два тыдні22

У Францыі знік 41‑гадовы беларус Сяргей Сярмяжка. Шукаюць ужо два тыдні2
Навумчык паразважаў, як разгортвалася б гісторыя, калі б Кебіч перамог у 1994‑м3030

Навумчык паразважаў, як разгортвалася б гісторыя, калі б Кебіч перамог у 1994‑м30
Хуткаснае чыгуначнае злучэнне дазволіць даехаць з Мінска да аэрапорта за 30 хвілін22

Хуткаснае чыгуначнае злучэнне дазволіць даехаць з Мінска да аэрапорта за 30 хвілін2
Памёр найстарэйшы зняволены ў ЗША. Ён правёў у турме 75 гадоў

Памёр найстарэйшы зняволены ў ЗША. Ён правёў у турме 75 гадоў
Наўроцкі за год пры ўладзе выдаў беларусам у 83 разы менш польскіх пашпартоў, чым Дуда4242

Наўроцкі за год пры ўладзе выдаў беларусам у 83 разы менш польскіх пашпартоў, чым Дуда42
Што вядома пра страты Расіі ва Украіне на канец жніўня?88

Што вядома пра страты Расіі ва Украіне на канец жніўня?8
Беларусбанк перагледзеў умовы суперкрэдыту на новабудоўлі, што выдаецца пад 1%44

Беларусбанк перагледзеў умовы суперкрэдыту на новабудоўлі, што выдаецца пад 1%4
Ці здымае Беларусь вяршкі з паліўнага крызісу ў Расіі? Ёсць нюансы11

Ці здымае Беларусь вяршкі з паліўнага крызісу ў Расіі? Ёсць нюансы1
У Гродне збіраюцца аднавіць палац князёў Масальскіх, не разбураючы гістарычную камяніцу, якая была пабудаваная на тым месцы пазней55

У Гродне збіраюцца аднавіць палац князёў Масальскіх, не разбураючы гістарычную камяніцу, якая была пабудаваная на тым месцы пазней5
Рэкорднае абмяленне Дуная агаліла падмуркі моста імператара Канстанціна Вялікага — найдаўжэйшага моста антычнасці11

Рэкорднае абмяленне Дуная агаліла падмуркі моста імператара Канстанціна Вялікага — найдаўжэйшага моста антычнасці1
Стала вядома, чые парэшткі знайшлі беларускія турысты ў гарах Казахстана11

Стала вядома, чые парэшткі знайшлі беларускія турысты ў гарах Казахстана1
Кіеў рыхтаваў другое «Павуцінне» супраць аэрапортаў Масквы, але план спынілі99

Кіеў рыхтаваў другое «Павуцінне» супраць аэрапортаў Масквы, але план спынілі9
Украінцы, якія ваявалі за Расію і былі ўзятыя ў палон, расказалі, чаму працягваюць яе любіць1111

Украінцы, якія ваявалі за Расію і былі ўзятыя ў палон, расказалі, чаму працягваюць яе любіць11
Дзевяць чалавек памерлі ў Брэсце і Мінску — усім ім уводзілі адныя і тыя ж лекі. У прэпараце знайшлі бактэрыі1919

Дзевяць чалавек памерлі ў Брэсце і Мінску — усім ім уводзілі адныя і тыя ж лекі. У прэпараце знайшлі бактэрыі19
Лукашэнка сустрэўся з прэзідэнтам М'янмы ў сябе дома1111

Лукашэнка сустрэўся з прэзідэнтам М'янмы ў сябе дома11
У гомельскім парку кот упаляваў вавёрку ВІДЭА1414

У гомельскім парку кот упаляваў вавёрку ВІДЭА14

Усе навіны →

Кватэры з абсталяваннем для махлярскіх кол-цэнтраў выявілі ў трох абласных цэнтрах1

«Страхавалі кватэру, каб быць спакойнымі, а ў выніку…» Аднапакаёўку мінчан сур’ёзна затапіла

Жыхара Гомеля пазбавілі выплат за сына, які загінуў на фронце

Украіна папрасіла Ілана Маска дазволіць выкарыстанне Starlink для нанясення ўдараў па тэрыторыі Расіі на глыбіню да 200 кіламетраў3

Ці здымае Беларусь вяршкі з паліўнага крызісу ў Расіі? Ёсць нюансы1

На барахолках перапрадаюць папулярныя чыпсы Lay’s. Нацэнка ў два разы1

Украінскія беспілотнікі атакавалі Перм. Гарыць НПЗ

Панама названа найлепшай краінай для жыцця і працы для экспатаў5

У Гродне збіраюцца аднавіць палац князёў Масальскіх, не разбураючы гістарычную камяніцу, якая была пабудаваная на тым месцы пазней5

Схожие новости

#Наименование новостиТональностьИнформативностьДата публикации
1«Нікуды я ад яе не магу збегчы». Гісторыя сяброўства Марфы Рабковай і Насты Лойкі08.6220-08-2026
2Навукоўцы змаглі прачытаць тэксты папірусаў, абвугленых падчас вывяржэння Везувія01026-06-2026
3У Беластоку пройдзе прэзентацыя выдання па гісторыі Гародні01007-06-2026
4У Вільні пройдзе прэзентацыя выдання па гісторыі Гародні01006-06-2026
5«Кава з гісторыкам» запрашае на круглы стол пра суд і права ў Вялікім Княстве Літоўскім01020-06-2026
6Раскрыта тайна отравления в могущественном семействе Медичи01030-07-2026
7Навукоўцы змаглі аднавіць 42 старонкі раннехрысціянскага рукапісу, які лічыўся страчаным02025-04-2026
8Архивы Ленобласти выпустят сборник рассекреченных документов о преступлениях нацистов0028-05-2020
9Чаму амаль усе людзі — праўшуны? Навукоўцы нарэшце разгадалі таямніцу01021-05-2026
10Навукоўцы разгадалі адзін з галоўных сакрэтаў Вялікай піраміды — як яна здолела выстаяць падчас землятрусаў01023-05-2026

Классификация: . Схожих патентов: 0. Схожих новостей: 10. Тональность: 0. Информативность: 10. Источник: nashaniva.com.