Жаночыя ягадзіцы — не толькі адна з прыкмет фізічнай прывабнасці. Паводле даследаванняў, цікавасць да іх можа быць вынікам мільёнаў гадоў эвалюцыі. Навукоўцы мяркуюць, што форма і памер гэтай часткі цела маглі служыць сігналам здароўя, здольнасці вынасіць дзіця і запасаў тлушчу, неабходнага для развіцця мозгу немаўляці. З падрабязнасцямі знаёміць Biology Insights.

Фота: Thomas Eder / Vecteezy

Чалавек — адзіны сярод прыматаў, у каго настолькі развітыя і выразныя ягадзічныя мышцы. Гэта не выпадковасць. Калі нашы продкі перайшлі да хадзьбы стоячы, вялікая ягадзічная мышца значна павялічылася. Яна дапамагала ўтрымліваць раўнавагу, стабілізаваць таз, кантраляваць становішча корпуса і забяспечвала сілу пры працяглым бегу, капанні і кіданні прадметаў.

Такім чынам, добра развітыя ягадзіцы былі не проста асаблівасцю выгляду, а сведчаннем фізічнай сілы і вынослівасці. Даследаванні шкілетаў ранніх продкаў чалавека паказваюць, што нават аўстралапітэкі ўжо мелі будову таза і месцы мацавання ягадзічных мышцаў, прыстасаваныя да такіх нагрузак.

Што тычыцца жанчын, асаблівы выгін у ніжняй частцы пазваночніка, магчыма, быў адным з фактараў пры выбары партнёркі. У ходзе аднаго з даследаванняў навукоўцы вызначылі, што вугал паяснічнага выгіну прыкладна ў 45 градусаў з’яўляецца менавіта тым паказчыкам, які мужчыны стабільна ацэньваюць як найбольш прывабны.

Аднак гэта не проста эстэтычная асаблівасць. Падчас цяжарнасці такі выгін дазваляе лепш размяркоўваць вагу цела, пераносячы цэнтр цяжару назад. Гэта істотна зніжае нагрузку на ніжнюю частку спіны, дазваляючы жанчыне заставацца актыўнай нават на позніх тэрмінах цяжарнасці.

З эвалюцыйнага пункту гледжання жанчыны з такой анатоміяй мелі больш шанцаў паспяхова вынасіць некалькі дзяцей без траўматычных наступстваў для спіны, а мужчыны, якія аддавалі перавагу менавіта такім партнёркам, мелі большыя шанцы пакінуць нашчадкаў.

Тлушч, які назапашваецца ў галіне сцёгнаў і ягадзіц, біяхімічна адрозніваецца ад тлушчу на жываце. Ён багаты на доўгаланцуговыя поліненасычаныя тлустыя кіслоты, перадусім на ДГК (даказагексаенавую кіслату) класа амега-3, якая складае каля 20% сухой вагі чалавечага мозгу.

Арганізм беражэ гэтыя тлушчавыя запасы і амаль не выкарыстоўвае іх да апошніх месяцаў цяжарнасці і перыяду груднога гадавання. Менавіта тады мозг дзіцяці развіваецца найбольш інтэнсіўна. Паводле даследаванняў, ад 60% да 80% тлушчаў, неабходных для развіцця мозгу немаўляці, паступаюць у грудное малако з тлушчавых запасаў маці, а не з ежы, якую яна ўжывае ў гэты час.

У той жа час вялікая колькасць тлушчу ў вобласці жывата, наадварот, прыгнятае працу ферменту, які дапамагае арганізму выпрацоўваць тлустыя кіслоты, неабходныя для развіцця мозгу. Таму важнае не толькі агульнае ўтрыманне тлушчу, але і тое, дзе менавіта ён назапашваецца.

На працягу многіх дзесяцігоддзяў даследчыкі вывучалі, якія прапорцыі жаночага цела найбольш прывабныя для мужчын. У розных культурах найбольш прывабнай лічыцца фігура, у якой акружнасць таліі складае прыкладна 70% ад акружнасці сцёгнаў.

Такія прапорцыі звязваюць з больш высокім узроўнем эстрагену, лепшай фертыльнасцю і меншай рызыкай развіцця сардэчна-сасудзістых захворванняў, дыябету і гарманальных парушэнняў.

Вузкая талія таксама можа служыць своеасаблівым сігналам таго, што жанчына не цяжарная, а шырокія сцёгны палягчаюць выношванне дзіцяці і падтрымліваюць устойлівасць цела.

Праўда, гэтыя перавагі могуць мяняцца ў залежнасці ад умоў жыцця. У рэгіёнах, дзе людзі часта сутыкаюцца з недахопам ежы, больш высока ацэньваюцца больш поўныя формы, паколькі яны могуць сведчыць пра дастатковыя энергетычныя рэзервы.

Даследаванні з выкарыстаннем тэхналогіі адсочвання руху вачэй паказалі, што мужчыны звяртаюць увагу на прывабныя часткі жаночага цела літаральна ў першыя долі секунды.

Калі ўдзельнікі эксперыментаў называлі ягадзіцы сваёй галоўнай перавагай, менавіта туды найчасцей быў скіраваны іх першы позірк. Перад прыняццем канчатковай ацэнкі погляд таксама вяртаўся ў тую ж зону.

Нейранавука тлумачыць гэта тым, што пры выглядзе прывабных асобаў у мозгу актывуюцца цэнтры ўзнагароды — тыя ж сістэмы, якія рэагуюць на смачную ежу або прыемную музыку. Гэта адбываецца аўтаматычна і не патрабуе свядомага рашэння.

Хоць біялагічныя механізмы сфармаваліся вельмі даўно, грамадства пастаянна пераасэнсоўвае, якія формы лічыць моднымі.

На працягу большай часткі канца XX стагоддзя ў модзе былі хударлявыя, у якіх выгіны не надта заўважныя. Аднак у XXI стагоддзі ўсё большую папулярнасць атрымалі больш выразныя формы, што першапачаткова стала характэрным для чарнаскурых і лацінаамерыканскіх супольнасцей, а пасля распаўсюдзілася па ўсім свеце.

Пра гэтыя змены сведчыць і рост колькасці пластычных аперацый па карэкцыі фігуры. За апошнія паўтара дзесяцігоддзя іх колькасць вырасла больш чым удвая, а аперацыі па павелічэнні ягадзіц сталі настолькі распаўсюджанымі, што атрымалі асобную катэгорыю ў міжнароднай статыстыцы.

Пры гэтым даследаванні розных народаў паказваюць: перавага больш выразных ягадзіц сустракаецца ў многіх культурах незалежна адна ад адной. Гэта сведчыць пра тое, што такая перавага мае не толькі культурныя, але і эвалюцыйныя карані.

Усе навіны →