• W Sejmie odbyło się pierwsze czytanie ustawy o płacy minimalnej przygotowanej przez Lewicę, który ma uporządkować przepisy i zwiększyć ochronę pracowników.
• Jedną z najważniejszych zmian jest wyłączenie premii i dodatków z minimalnego wynagrodzenia, tak aby nie służyły już tylko „dobijaniu” pensji do ustawowego minimum.
• Równolegle od dwóch lat procedowany jest podobny projekt rządowy, który dodatkowo zakłada bardziej rozbudowany mechanizm ustalania płacy minimalnej.

Podczas 58. posiedzenia Sejmu odbyło się pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (druk nr 1811). Dokument ten został przygotowany przez posłów Lewicy, a podpis pod nim złożyła minister pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. 

Projekt uzasadniała posłanka Lewicy Katarzyna Ueberhan. 

- Celem projektu jest przywrócenie elementarnego poczucia sprawiedliwości wynagradzania pracowników oraz skuteczniejszą ochrona osób otrzymujących najniższe wynagrodzenie - mówiła Ueberhan. 

- Minimalne wynagrodzenie nie jest jałmużną - podkreślała. 

Zarówno Prawo i Sprawiedliwość, jak i Koalicja Obywatelska poparły poselski projekt. 

Jednak Urszula Rusecka z PiS zwróciła uwagę na fakt, że podobny dokument jest już procedowany przez rząd. 

- Wszystko dobrze, tylko pytam wnioskodawców, dlaczego to jest projekt poselski? I co dzieje się w koalicji rządowej? Przypomnę, że 15 listopada 2024 roku upłynął termin wdrożenia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w UE. I wiem, że obecny rzad pochylił się nad tą dyrektywą i dał do zaopiniowania związkom zawodowym i pracodawcom, projekt był w Radzie Dialogu Społecznego, a w sierpniu projekt skierowano do prac w SKRM i nadal go nie ma. Mamy projekt poselski. Natomiast procedowany projekt poselski pomija kluczowe elementy dla wiarygodnej implementacji tej dyrektywy - mówiła Urszula Rusecka. 

Paweł Masełko z Koalicji Obywatelskiej podkreślił na wstępie, że procedowany projekt bazuje na dokumencie z 2002 roku, który jest już "leciwy". To oznacza, że nadszedł czas, aby opracować nowszą wersję ustawy. 

 - Ten projekt ustawy wzmacnia pozycję pracownika tak, żeby jego bezpieczeństwo w obszarze wypłaty minimalnego wynagrodzenia za prace było zagwarantowane. Ten projekt wychodzi naprzeciw unijnej dyrektywie, która ma na celu ochronę dochodów najmniej zarabiających i rozwiązuje właśnie te kwestie - mówił Masełko. 

Mirosław Adam Orliński z Polskiego Stronnictwa Ludowego zwrócił uwagę, że jest już projekt rządowy, jednak "budzi on pewne dyskusje", ale uważa jednocześnie, że poselski dokument powinien trafić pod dyskusje w ramach prac komisji. Sławomir Ćwik z klubu Centrum zgodził się ze słowami Urszuli Ruseckiej, która zwróciła uwagę na to, że mamy obecnie dwa projekty. 

- Ten projekt nie jest projektem rządowym. W mojej ocenie tak ważna ustawa powinna być projektem rządowym, po przeprowadzeniu bardzo szerokich konsultacji społecznych i uwzględnieniu wszystkich możliwych następstw wprowadzenia w życie takiego prawa. Obchodzenie tego w taki sposób, że członek Lewicy pełni jednocześnie funkcję ministra pracy, jest w mojej ocenie niewłaściwe. Ja rozumiem, że politycy Lewicy chcą przedstawiać w Sejmie punkty programu politycznego, ale ta sprawa jest bardzo istotna dla gospodarki i wymaga szczegółowego przedyskutowania - mówił Sławomir Ćwik. 

Joanna Wicha z  Lewicy podkreśliła natomiast, że prawo pracy nie powinno dotyczyć wyłącznie tych pracowników, którzy trafili na uczciwego pracodawcę i zachęciła do poparcia projektu jej ugrupowania. 

Na końcu Katarzyna Ueberhan przyznała, że oczywiście oba projekty będą procedowane, a jeśli rządowy projekt trafi pod obrady Sejmu, to gwarantuje prace nad nim. 

Podczas dyskusji padł również wniosek o odrzucenie projektu w całości, ale będzie on poddany pod głosowanie na kolejnym posiedzeniu Sejmu. 

Sprawdzamy, co kryje się za poselskim projektem i czym różni się od tego, nad którym już 2 lata pracuje rząd. 

Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu ma sprawić, że zasady dotyczące płacy minimalnej będą bardziej sprawiedliwe i zrozumiałe. Chodzi też o lepszą ochronę wynagrodzenia wynikającego z minimalnej stawki godzinowej oraz uporządkowanie przepisów, które przez lata były wielokrotnie zmieniane. 

Obecnie, jak czytamy w uzasadnieniu do projektu, dodatek funkcyjny, specjalny, premie i nagrody są wliczane do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. 

"W takich przypadkach dodatki te przestały pełnić rolę gratyfikacji i uznania pracownika za posiadane przez niego np. doświadczenie zawodowe, dodatkowe kwalifikacje czy sprawowanie dodatkowych funkcji. W praktyce powoduje to niezadowolenie i poczucie niesprawiedliwości wśród osób, które są uprawnione do tych składników wynagrodzenia i otrzymują minimalne wynagrodzenie za pracę" - czytamy. 

Jedną z najważniejszych zmian jest więc wyłączenie z płacy minimalnej części dodatków i premii. Do minimalnego wynagrodzenia nie będą już wliczane m.in. dodatki funkcyjne, inne dodatki, premie i nagrody. Ma to sprawić, że pensja zasadnicza będzie bardziej przejrzysta, a dodatki znów będą pełniły funkcję motywacyjną, a nie tylko „dobijały” do ustawowego minimum.

Projekt przewiduje też większą ochronę osób pracujących na umowach cywilnoprawnych. Wynagrodzenie wynikające z minimalnej stawki godzinowej będzie musiało być wypłacane najpóźniej do 10. dnia następnego miesiąca. Wyższe mają być również kary za zaniżanie lub niewypłacanie wynagrodzeń - nawet do 60 tys. zł.

Zmiany obejmą także Kodeks pracy. Nowe przepisy przewidują automatyczne naliczanie odsetek za opóźnienia w wypłacie pensji oraz surowsze sankcje dla pracodawców, którzy przez co najmniej trzy miesiące nie wypłacają wynagrodzenia pracownikowi.

Nowa ustawa miałaby wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.

Prace nad rządowym projektem ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (UC62) trwają od 2024 roku. Dokument ten ostatecznie trafił pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów w lutym 2026 roku. 

Projekt nowej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę ma na celu dostosowanie polskich przepisów do unijnej dyrektywy oraz uporządkowanie i doprecyzowanie zasad ustalania płacy minimalnej i minimalnej stawki godzinowej. Zamiast obecnie obowiązującej ustawy z 2002 roku ma powstać nowy akt prawny, który kompleksowo reguluje te kwestie.

Jak informowaliśmy w PulsHR, jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie bardziej przejrzystego systemu ustalania minimalnego wynagrodzenia. W procesie będą uwzględniane m.in. inflacja, prognozy wzrostu gospodarczego oraz relacja płacy minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia. Co kilka lat przewidziana jest także szersza analiza adekwatności minimalnego wynagrodzenia w oparciu o dodatkowe wskaźniki, takie jak siła nabywcza czy produktywność.

Jednym z najbardziej istotnych rozwiązań, jakie przewidywał projekt, było wprowadzenie wskaźnika referencyjnego na poziomie 55 proc. przeciętnego wynagrodzenia - nie miał być on wiążącą stawką, a jedynie punktem odniesienia - tego wskazania zabrakło między innymi w poselskim projekcie. 

Zmiany w rządowym dokumencie dotyczą - podobnie jak w tym autorstwa Lewicy - sposobu liczenia płacy minimalnej.  Projekt również zakłada, że niektóre składniki wynagrodzenia, takie jak dodatki funkcyjne, premie czy inne dodatki, nie będą mogły być wliczane do płacy minimalnej, co ma zapobiec sztucznemu „dopełnianiu” pensji do ustawowego minimum.

W obu zwiększono również sankcje za naruszanie przepisów dotyczących wypłat wynagrodzeń. 

Swoje uwagi do lewicowego projektu zgłosili Pracodawcy RP, którzy zwrócili uwagę na powielanie przepisów w obu dokumentach. 

"Pracodawcy RP wskazują, że w polskim porządku prawnym funkcjonuje ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Wymaga ona aktualizacji w związku z koniecznością dostosowania polskiego porządku prawnego do norm określonych w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej" - czytamy w opinii. 

Dodano, że czas na wdrożenie dyrektywy upłynął 15 listopada 2024 roku i trudno znaleźć uzasadnienie dla procedowania poselskiego projektu.