Podzielniki ciepła od lat budzą spory między mieszkańcami bloków a zarządcami nieruchomości. Lokatorzy kwestionują wysokość rachunków i wskazują na przypadki zawyżonych opłat. Część chce powrotu do rozliczania kosztów ogrzewania według powierzchni mieszkań.

• Podzielniki ciepła i zasady naliczania opłat za ogrzewanie budzą wątpliwości wielu mieszkańców bloków, którzy zwracają uwagę na różnice w wysokości rachunków.
• W jednej z warszawskich spółdzielni w poprzednim sezonie grzewczym zgłoszono 280 pisemnych protestów, a weryfikacja wykazała błędy firmy rozliczeniowej prowadzące do zawyżenia opłat.
• Część mieszkańców preferuje rozliczanie kosztów ogrzewania według powierzchni lokali, inni wskazują na ciepłomierze jako alternatywę dla podzielników, choć ich zakup i późniejsza wymiana wiążą się z dodatkowymi wydatkami.

Sezon grzewczy rozpoczął się na dobre, a mieszkańcy bloków zastanawiają się, ile zapłacą za ogrzewanie. Niepokój budzą również przepisy dotyczące zdalnego odczytu urządzeń pomiarowych - w styczniu nadchodzącego roku mija okres przejściowy wprowadzony ustawą z 2021 r. o efektywności energetycznej. Nakłada ona na spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe obowiązek instalacji wodomierzy, ciepłomierzy i podzielników ciepła na urządzenia zdalnego odczytu.

Jak opisuje wyborcza.biz, podzielniki ciepła i inne urządzenia umożliwiające radiowy odczyt są jednak w wielu spółdzielniach zamontowane od lat. Zmiany wynikające z ustawy o efektywności energetycznej z 2021 r. nie oznaczają więc konieczności nagłej wymiany całego wyposażenia.

Nie oznacza również wprowadzenia nowej, powszechnej opłaty minimalnej w wysokości 15 proc. kosztów ogrzewania. Takie rozwiązania funkcjonują już bowiem w regulaminach części zarządców, a wysokość minimalnych opłat zależy od przyjętych zasad rozliczeń - dowodzi wyborcza.biz.

Minimalna opłata za ogrzewanie budzi wątpliwości

Chodzi o rozliczanie mieszkańców, którzy zakręcają grzejniki i korzystają z ciepła przenikającego z sąsiednich lokali. W takich przypadkach wskazania podzielników mogą wynosić zero, ale nie oznacza to całkowitego zwolnienia z opłat. Mieszkanie nadal ogrzewają między innymi piony instalacyjne i ciepło przenikające przez ściany.

Opłata minimalna to rodzaj abonamentu, który opłaca każdy mieszkaniec za utrzymanie w lokalu temperatury 16 stopni. Dotyczy to również tych, u których podzielniki mają zerowe wskazania

- wyjaśnia w rozmowie z portalem Michał Kozak, prezes Stowarzyszenia ds. Rozliczania Energii.

Jak zaznacza, takie rozwiązanie ma służyć sprawiedliwemu podziałowi kosztów, a nie stanowić karę dla mieszkańców ograniczających ogrzewanie.

Podzielnik nie pokazuje całego rachunku za ciepło

Sposób rozliczania ciepła zależy od regulaminu spółdzielni i umów zawartych z firmami rozliczeniowymi. W jednej z największych warszawskich spółdzielni, zrzeszającej kilkadziesiąt tysięcy lokali, część kosztów jest uzależniona od wskazań podzielników, a część od powierzchni mieszkania. W opisanym przypadku proporcja wynosi 50 do 50, choć na innych osiedlach może to być 70 proc. kosztów zależnych od podzielników i 30 proc. naliczanych według metrażu.

Znaczenie mają także współczynniki korygujące, ustalane na podstawie audytów energetycznych. Uwzględniają one między innymi położenie mieszkania w budynku. W przypadku lokali szczytowych wskazania podzielników mogą zostać pomniejszone o 25-75 proc.

Nawet przy zerowym odczycie mieszkaniec ponosi koszty naliczane od powierzchni lokalu, a także opłaty związane z zamówioną mocą i ogrzewaniem części wspólnych.

Inaczej wygląda sytuacja w mieszkaniach wyposażonych w ciepłomierze. Urządzenia te mierzą zużycie ciepła w lokalu, podczas gdy podzielniki służą do podziału kosztów ciepła zużytego przez cały budynek. Przy zerowym wskazaniu ciepłomierza nie nalicza się opłaty za faktyczne zużycie, pozostają jednak koszty stałe przypadające na mieszkanie.

Mieszkańcy kwestionują wysokość opłat za ciepło

Podzielniki mają zachęcać do oszczędzania energii. Według przywołanych w artykule statystyk branży ciepłowniczej ich stosowanie wiąże się ze spadkiem zużycia ciepła w budynkach średnio o 20 proc. Jednocześnie urządzenia i sposób rozliczania kosztów są źródłem konfliktów. Mieszkańcy wskazują, że mimo chłodniejszych mieszkań otrzymują wysokie rachunki, a na wynik wpływają między innymi regulaminy i współczynniki korygujące.

Maciej Surówka, audytor energetyczny i biegły sądowy ds. efektywności energetycznej, zwracał uwagę na różnice między kosztami przypadającymi na poszczególne lokale. W bloku liczącym 54 mieszkania roczny koszt ogrzewania wynosi 54 tys. zł, czyli średnio 1 tys. zł na mieszkanie, podczas gdy on sam płaci 2,4 tys. zł.

Problemem są również właściwości grzejników i sposób montażu urządzeń. Żeliwne kaloryfery długo oddają ciepło po zakręceniu termostatu, a różnice w położeniu podzielników mogą wpływać na wskazania i wysokość rachunków.

Błędy w rozliczeniach. Firma zawyżyła opłaty za ogrzewanie

W opisanej w artykule warszawskiej spółdzielni w poprzednim sezonie grzewczym zgłoszono aż 280 pisemnych protestów dotyczących rozliczeń. Weryfikacja wykazała, że firma rozliczeniowa faktycznie popełniła błędy i zawyżyła opłaty.

Wśród mieszkańców rośnie zainteresowanie rozliczaniem według powierzchni lokalu. Alternatywą są ciepłomierze, jednak ich zakup kosztuje kilkaset złotych za sztukę. Zarządcy muszą ponadto uwzględniać koszty wymiany urządzeń co kilka lub kilkanaście lat oraz opłaty za odczyty i obsługę rozliczeń.

Według rozmówcy wyborczej.biz rozliczanie według metrażu może być dla lokatorów tańsze, ponieważ pozwala ograniczyć wydatki na urządzenia pomiarowe, ich wymianę oraz usługi firm rozliczeniowych.