Mieszkańcy bloków mogą płacić za ogrzewanie więcej, niż powinni. Analiza 26 budynków na Pomorzu wykazała, że w niemal 70 proc. z nich moc zamówiona nie odpowiadała rzeczywistemu zapotrzebowaniu. Fundacja Wspólna Energia wskazuje, że oszczędności można uzyskać bez remontu, korygując umowę z dostawcą ciepła.

• Analiza 26 budynków wielorodzinnych na Pomorzu wykazała, że w 69,2 proc. z nich moc zamówiona nie odpowiadała rzeczywistym potrzebom.
• Po dociepleniu budynku lub modernizacji instalacji zapotrzebowanie na ciepło może spaść, ale opłaty stałe wynikające z umowy nie zmieniają się automatycznie.
• Obniżenie mocy zamówionej wymaga złożenia uzasadnionego wniosku do dostawcy ciepła. Nie wiąże się z koniecznością przeprowadzenia prac technicznych.

Zapisana w umowach z dostawcami ciepła moc zamówiona nie zawsze odpowiada realnym potrzebom danego budynku - przekonuje Fundacja Wspólna Energia, która wspólnie z firmą Reduktor przygotowała raport o doborze mocy zamówionej. Przeanalizowała sytuację w budynkach wielorodzinnych zasilanych w ciepło przez Gdańskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej.

Oszczędności nie zawsze trzeba szukać w modernizacji. Warto przyjrzeć się mocy zamówionej

Autorzy raportu zwracają uwagę, że szukając oszczędności w kosztach ogrzewania, zwykle myślimy o modernizacji budynku, tymczasem warto przyjrzeć się również umowie z dostawcą ciepła - czy zapisana w niej moc zamówiona nadal odpowiada potrzebom nieruchomości.

We wspomnianej umowie każdy budynek podłączony do sieci ciepłowniczej ma zapisaną tzw. moc zamówioną. Chodzi o górny limit ciepła, jaki może w danym momencie odebrać i za to płaci się co miesiąc stałą opłatę - niezależnie od pogody oraz tego, ile ciepła budynek naprawdę zużył.

Budynek, który dobrze się grzeje, wcale nie musi mieć dobrze dobranej mocy zamówionej. To dwie różne sprawy. Problem w tym, że wartość mocy zamówionej ustala się zwykle raz - w momencie podłączenia budynku do sieci - i rzadko kto do niej potem wraca, choć sam budynek przez lata się zmienia. Po dociepleniu, wymianie okien czy modernizacji węzła realne zapotrzebowanie na ciepło potrafi spaść nawet o połowę, a umowa zostaje bez zmian

- wyjaśnia Adrian Kajtek, prezes fundacji.

Różnica, jak tłumaczy, może brać się z następujących czynników:

• ocieplenia budynku,
• modernizacji instalacji,
• hybrydowych źródeł ciepła (częściowego wsparcia z OZE),
• złego oszacowana mocy już na starcie, przy podłączeniu do sieci.

"W każdym z tych scenariuszy budynek realnie potrzebuje mniej ciepła, niż wynika z umowy - a różnicę mieszkańcy i tak płacą co miesiąc, bez względu na pogodę za oknem" - wskazuje prezes Fundacji Wspólna Energia

Sprawdzili sytuację w blokach na Pomorzu. W prawie 70 proc. moc zamówiona była zbyt duża

Latem 2026 r. fundacja zorganizowała program weryfikacji mocy zamówionej dla budynków zasilanych z sieci ciepłowniczej, korzystając ze specjalistycznego oprogramowania do analizy danych ciepłowniczych. Zaprosiła do niego zarządców, spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe z Gdańska, Sopotu, Tczewa, Starogardu Gdańskiego i Pelplina.

Warunki udziału jakie musiały być spełnione to podłączenie budynku wielorodzinnego do sieci GPEC węzłem indywidualnym oraz komplet danych o budynku i zużyciu ciepła. Jeden zgłaszający mógł zgłosić maksymalnie 5 adresów.

Fundacja Wspólna Energia przeanalizowała w jakim stopniu zamówiona dla budynków wielorodzinnych moc cieplna jest dostosowana do ich potrzeb Fot. Harmony video production / Shutterstock

Analiza objęła 26 budynków i 955 lokali. Spośród 26 wziętych pod uwagę budynków w 69,2 proc. moc zamówiona nie odpowiadała rzeczywistym potrzebom budynku.

Autorzy raportu, którego pełną wersję zamieszczamy pod artykułem, sprawdzili też, czy wielkość budynku ma znaczenie - zestawiając powierzchnię ogrzewaną z możliwością obniżenia mocy. Odsetek budynków z możliwą redukcją, według metrażu, wyniósł:

• 16,7 proc. - do 1000 m kw.,
• 66,7 proc. - 1000-3000 m kw.,
• 16,7 proc. - powyżej 3000 m kw..

Fundacja oszacowała skalę oszczędności. „To może być punkt wyjścia dla samorządów”

W taryfie GPEC najczęściej powtarzającą się stawką za 1 MW mocy zamówionej jest 31 428,05 zł brutto rocznie, naliczaną co miesiąc proporcjonalnie do zakontraktowanej wartości (stawka zależy od aktualnej taryfy i może się zmieniać). W związku z tym oszacowano następujące oszczędności:

Fundacja zwraca uwagę, że wyniki nie są reprezentatywnym badaniem całej Polski, ponieważ obejmują tylko budynki podłączone do systemu ciepłowniczego GPEC na Pomorzu, ale pokazują obszar, który warto weryfikować również w publicznych zasobach nieruchomości.

Wskazuje, że dla samorządów może to być punkt wyjścia do przeglądu umów i danych eksploatacyjnych bez konieczności rozpoczynania od kosztownej inwestycji modernizacyjnej.

To zwykła i przewidziana przepisami procedura. Wystarczy złożyć stosowny wniosek

Obniżenie mocy zamówionej nie jest szarą strefą ani wyjątkiem - to zwykła, przewidziana przepisami procedura, dostępna dla każdego odbiorcy ciepła

- czytamy w raporcie.

Eksperci przypominają, że zasady ustalania mocy zamówionej określa rozporządzenie Ministra Gospodarki z 15 stycznia 2007 r. w sprawie funkcjonowania systemów ciepłowniczych oraz, że to sam odbiorca - właściciel lub zarządca budynku - zgłasza dostawcy jej wysokość, więc nic nie stoi na przeszkodzie, by zgłosić jej zmianę.

Wystarczy, żeby odbiorca złożył u dostawcy stosowny wniosek, co nie wymaga żadnych prac technicznych ani zmiany sposobu ogrzewania budynku.

Adrian Kajtek: korekta mocy zamówionej to lokalny krok w stronę tych samych, unijnych celów

Autorzy dodają, że obniżanie mocy zamówionej wpisuje się też w szerszy, europejski kierunek zmian: unijna dyrektywa o efektywności energetycznej zobowiązuje kraje członkowskie do ograniczenia zużycia energii finalnej o 11,7 proc. do 2030 r., a sieci ciepłownicze mają zwiększać udział OZE i ciepła odpadowego.

Mniej ciepła zamówionego po stronie budynku to mniej energii do wyprodukowania po stronie sieci - korekta mocy zamówionej to lokalny krok w stronę tych samych, unijnych celów

- zwraca uwagę Adrian Kajtek.

Kluczowe wnioski Fundacji Wspólna Energia dotyczące dokonanej analizy

Oto kluczowe wnioski wyartykułowane w raporcie:

• Moc zamówiona nie nadąża za zmianami w budynku. Ocieplenie, nowa automatyka czy zmiana źródła ciepła prawie nigdy nie idą w parze z korektą umowy z dostawcą ciepła.
• W zdecydowanej większości budynków dało się ją bezpiecznie obniżyć. Sposób ogrzewania budynku się nie zmienia, korekcie podlega wyłącznie liczba w umowie i na fakturze; w przybliżeniu 7 na 10 budynków nadaje się do obniżenia mocy zamówionej.
• Najwięcej zyskują budynki o typowej powierzchni. 66,7 proc. budynków, w których można obniżyć moc zamówioną, mieści się w przedziale 1000-3000 m kw. - czyli tych najbardziej typowych, w jakich mieszka duża część Polaków.
• Niższa moc zamówiona to realnie niższe koszty stałe. Zaoszczędzone pieniądze mogą zasilić fundusz remontowy albo obniżyć zaliczki, które płacą mieszkańcy.
• Formalności ograniczają się do jednego pisma do dostawcy. Bez inwestycji, bez ryzyka dla komfortu cieplnego - ale zawsze z inicjatywy i na odpowiedzialność odbiorcy.
• Dostawca ciepła nie może odmówić zmiany mocy. Przedsiębiorstwo ciepłownicze nie ma prawa odmówić zmiany mocy zamówionej, jeżeli wniosek jest prawidłowo policzony i uzasadniony.

DO POBRANIA

FWE_Raport_Analiza_Mocy_Zamowionej_edycja_1.pdf

714.96 KB format pliku: PDF