Просмотр новости
Найдите то, что Вас интересует
Спутники
РН
SpaceX
Роскосмос
NASA
Парадокс крэатыўнасці: адкрыцці робяць маладыя, а развіваюць ужо існыя тэорыі — немаладыя
Дата публикации: 17-05-2026 04:00:00
Основное содержимое страницы с новостью.
Парадокс крэатыўнасці: адкрыцці робяць маладыя, а развіваюць ужо існыя тэорыі — немаладыя
Новае маштабнае даследаванне ўскрыла важныя заканамернасці для ўсёй сістэмы навукі — у тым ліку і для беларускай.
Як піша Tagesspiegel, група навукоўцаў Чыкагскага ўніверсітэта прааналізавала публікацыі 12,5 мільёна даследчыкаў за перыяд з 1960 па 2020 год. Аўтары ацэньвалі не проста колькасць прац, а іх уплыў на развіццё навукі.
Асноўным крытэрыем стала тое, як часта калегі спасылаліся на тую ці іншую публікацыю і ці адсоўвала яна на другі план ранейшыя тэорыі. Калі новы артыкул прыцягвае агульную ўвагу, а пра старыя працы пачынаюць забываць — гэта сведчыць пра сапраўдны прарыўны характар адкрыцця.
Аналіз, прадстаўлены ў часопісе Science, пацвердзіў: узрост адыгрывае істотную ролю. Маладыя навукоўцы часцей ствараюць працы, якія змяняюць мадэлі мыслення.
Пры гэтым гаворка ідзе не пра біялагічны ўзрост, а пра акадэмічны — час, які прайшоў пасля першай публікацыі. Напрыклад, «акадэмічнае жыццё» Альберта Эйнштэйна пачалося ў 1901 годзе, калі яму было 22 гады. А ўжо праз чатыры гады ён апублікаваў тэорыю адноснасці, якая кардынальна змяніла разуменне Сусвету.
Навуковы працэс як аб'ект даследаванняСтарэйшыя навукоўцы не становяцца менш важнымі для навукі — яны проста змяняюць вектар сваёй крэатыўнасці. Абапіраючыся на велізарны багаж ведаў, яны па-майстэрску камбінуюць існыя тэорыі. Гэта адлюстроўваецца і ў іх паводзінах: даследчыкі ў паважным акадэмічным узросце часцей спасылаюцца на класічныя працы (аўтары называюць гэта «эфектам настальгіі»).
Маладзейшыя ж больш адкрытыя да новых прац, у тым ліку з сумежных галін. Менавіта спалучэнне гэтых двух тыпаў творчасці робіць навуку жывой: маладосць прыносіць радыкальныя змены, а вопыт дапамагае іх сістэматызаваць.
Аўтары даследавання таксама адзначаюць, што на творчасць моцна ўплывае сама арганізацыя сістэмы. Напрыклад, у ЗША навукоўцы робяць прарыўныя адкрыцці ў сярэднім праз 13 гадоў пасля пачатку кар’еры. У Германіі гэта адбываецца на паўтара года раней, але агульная колькасць прарыўных ідэй там ніжэйшая.
Адной з прычын запаволення старэйшых навукоўцаў можа быць адміністрацыйная нагрузка: рэцэнзаванне, кіраванне кафедрамі і праца са студэнтамі.
Але важная і дзяржаўная палітыка. Так, у ЗША пасля адмены абавязковага выхаду на пенсію ва ўніверсітэтах колькасць старэйшых кадраў вырасла, але колькасць прарыўных адкрыццяў знізілася.
Каманда Эванса раіць, каб інавацыйная палітыка ўлічвала, як грантавая падтрымка, прынцыпы пабудовы навуковай кар’еры і пенсійны ўзрост уплываюць на акадэмічны ўзрост даследчыкаў.
Пра што маўчыць Аляксей Францкевіч, якому Польшча закрыла ўезд на 10 гадоў67
Мужчына сам сабе прыгатаваў кактэйль. Гэта каштавала яму жыцця
«13 000 BYN за 40 дзён». Беларускі камбайнёр расказаў пра свой заробак2525
«13 000 BYN за 40 дзён». Беларускі камбайнёр расказаў пра свой заробак25
Forbes уключыў двух беларусаў у топ самых багатых імігрантаў у ЗША22
Forbes уключыў двух беларусаў у топ самых багатых імігрантаў у ЗША2
З‘явілася інфармацыя пра смерць акцёра Паўла Канька, але сваякі кажуць, што ён у рэанімацыі
З‘явілася інфармацыя пра смерць акцёра Паўла Канька, але сваякі кажуць, што ён у рэанімацыі
У Францыі знік 41‑гадовы беларус Сяргей Сярмяжка. Шукаюць ужо два тыдні22
У Францыі знік 41‑гадовы беларус Сяргей Сярмяжка. Шукаюць ужо два тыдні2
Навумчык паразважаў, як разгортвалася б гісторыя, калі б Кебіч перамог у 1994‑м3030
Навумчык паразважаў, як разгортвалася б гісторыя, калі б Кебіч перамог у 1994‑м30
Хуткаснае чыгуначнае злучэнне дазволіць даехаць з Мінска да аэрапорта за 30 хвілін22
Хуткаснае чыгуначнае злучэнне дазволіць даехаць з Мінска да аэрапорта за 30 хвілін2
Памёр найстарэйшы зняволены ў ЗША. Ён правёў у турме 75 гадоў
Памёр найстарэйшы зняволены ў ЗША. Ён правёў у турме 75 гадоў
Наўроцкі за год пры ўладзе выдаў беларусам у 83 разы менш польскіх пашпартоў, чым Дуда4242
Наўроцкі за год пры ўладзе выдаў беларусам у 83 разы менш польскіх пашпартоў, чым Дуда42
Што вядома пра страты Расіі ва Украіне на канец жніўня?88
Што вядома пра страты Расіі ва Украіне на канец жніўня?8
Беларусбанк перагледзеў умовы суперкрэдыту на новабудоўлі, што выдаецца пад 1%44
Беларусбанк перагледзеў умовы суперкрэдыту на новабудоўлі, што выдаецца пад 1%4
Ці здымае Беларусь вяршкі з паліўнага крызісу ў Расіі? Ёсць нюансы11
Ці здымае Беларусь вяршкі з паліўнага крызісу ў Расіі? Ёсць нюансы1
У Гродне збіраюцца аднавіць палац князёў Масальскіх, не разбураючы гістарычную камяніцу, якая была пабудаваная на тым месцы пазней55
У Гродне збіраюцца аднавіць палац князёў Масальскіх, не разбураючы гістарычную камяніцу, якая была пабудаваная на тым месцы пазней5
Рэкорднае абмяленне Дуная агаліла падмуркі моста імператара Канстанціна Вялікага — найдаўжэйшага моста антычнасці11
Рэкорднае абмяленне Дуная агаліла падмуркі моста імператара Канстанціна Вялікага — найдаўжэйшага моста антычнасці1
Стала вядома, чые парэшткі знайшлі беларускія турысты ў гарах Казахстана11
Стала вядома, чые парэшткі знайшлі беларускія турысты ў гарах Казахстана1
Кіеў рыхтаваў другое «Павуцінне» супраць аэрапортаў Масквы, але план спынілі99
Кіеў рыхтаваў другое «Павуцінне» супраць аэрапортаў Масквы, але план спынілі9
Украінцы, якія ваявалі за Расію і былі ўзятыя ў палон, расказалі, чаму працягваюць яе любіць1111
Украінцы, якія ваявалі за Расію і былі ўзятыя ў палон, расказалі, чаму працягваюць яе любіць11
Дзевяць чалавек памерлі ў Брэсце і Мінску — усім ім уводзілі адныя і тыя ж лекі. У прэпараце знайшлі бактэрыі1919
Дзевяць чалавек памерлі ў Брэсце і Мінску — усім ім уводзілі адныя і тыя ж лекі. У прэпараце знайшлі бактэрыі19
Кватэры з абсталяваннем для махлярскіх кол-цэнтраў выявілі ў трох абласных цэнтрах1
Украіна папрасіла Ілана Маска дазволіць выкарыстанне Starlink для нанясення ўдараў па тэрыторыі Расіі на глыбіню да 200 кіламетраў3
Ці здымае Беларусь вяршкі з паліўнага крызісу ў Расіі? Ёсць нюансы1
На барахолках перапрадаюць папулярныя чыпсы Lay’s. Нацэнка ў два разы1
Панама названа найлепшай краінай для жыцця і працы для экспатаў5
У Гродне збіраюцца аднавіць палац князёў Масальскіх, не разбураючы гістарычную камяніцу, якая была пабудаваная на тым месцы пазней5
Схожие новости
| # | Наименование новости | Тональность | Информативность | Дата публикации |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Paradas y paradojas | 0 | 10 | 22-07-2026 |
| 2 | Гэтыя адкрыцці могуць стаць сапраўды прарыўнымі ў дасягненні даўгалецця | 0 | 10 | 01-05-2026 |
| 3 | Людзі з кожным годам размаўляюць усё менш — і гэта бяда | 0 | 10 | 12-04-2026 |
| 4 | La paradoja de los incongruentes | 0 | 10 | 01-08-2026 |
| 5 | La paradoja de los incongruentes | 0 | 10 | 01-08-2026 |
| 6 | Раман пра развод, які шмат можа сказаць пра сучасных жанчын | 0 | 8.1 | 10-08-2026 |
| 7 | Гутарка з дызайнеркай, якая стварае самыя моцныя пратэсныя плакаты — але на суткі трапіла за падораныя пенсіянерам кветкі | 0 | 10 | 12-12-2020 |
| 8 | У адносінах бывае чатыры віды хлусні — але фінал адзін і той жа | 0 | 10 | 09-08-2026 |
| 9 | Хутка кожны зможа мець шапку, якая чытае думкі | 0 | 10 | 07-05-2026 |
| 10 | Лайфхак: як праверыць, ягады з Лунінца ці не з Лунінца | 0 | 6.4 | 16-06-2026 |
Классификация: . Схожих патентов: 0. Схожих новостей: 10. Тональность: 0. Информативность: 10. Источник: nashaniva.com.