Διπλό είναι το στοίχημα της διοίκησης του ΕΦΚΑ και των επικεφαλής του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) που βλέπουν κάθε τρίμηνο, τα χρέη τρίτων προς τον Φορέα να αυξάνονται συνεχώς. Ήδη, έφθασαν τα 52,4 δισ. ευρώ και πλέον, το βάρος πέφτει στην αξιοποίηση των διαθέσιμων ρυθμίσεων – με αιχμή την τρέχουσα δόση των έως 72 δόσεων – αλλά και στον δραστικό περιορισμό των απώλειες ενεργών ρυθμίσεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη, έχουν υποβληθεί σχεδόν 10.000 αιτήσεις για τη νέα ρύθμιση των έως 72 δόσεων, ενώ τα στοιχεία του ΚΕΑΟ για το δεύτερο τρίμηνο δείχνουν ότι, παρά την αύξηση των εξωδικαστικών διακανονισμών, ο συνολικός αριθμός των ενεργών ρυθμίσεων υποχώρησε, από το ένα τρίμηνο στο άλλο, ενισχύοντας τις πιέσεις για παρεμβάσεις που θα κάνουν τις ρυθμίσεις περισσότερο βιώσιμες.

Σύμφωνα με ειδικούς της κοινωνικής ασφάλισης, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το ύψος των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών, που έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο, φθάνοντας από τα 46,5 δισ. ευρώ του β’ τριμήνου του 2023 στα 52,4 δισ. ευρώ στο τέλος Ιουνίου 2026.

Ακουμπάει και την εγγενή αδυναμία των οφειλετών να εξυπηρετούν με συνέπεια τις υποχρεώσεις τους, όταν αυτές έχουν αυξηθεί σημαντικά λόγω των πρόσθετων τελών και προσαυξήσεων. Μάλιστα, οι ειδικοί εκτιμούν πως η νέα ρύθμιση σε έως 72 δόσεις αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για όσους έχουν οφειλές που δεν ξεπερνούν κατά πολύ τις 30.000 ευρώ, κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, που βρίσκονται κοντά στην ηλικία συνταξιοδότησης.

Οι ενεργές ρυθμίσεις

Τα στοιχεία του ΚΕΑΟ που αφορούν το τέλος Ιουνίου 2026, δείχνουν πως οι συνολικές ενεργές ρυθμίσεις στο ΚΕΑΟ ανέρχονταν σε 285.193, με το ρυθμισμένο ποσό να φθάνει τα 5,201 δισ. ευρώ. Τρεις μήνες νωρίτερα, στο τέλος Μαρτίου, οι ενεργές ρυθμίσεις ήταν 290.749. Καταγράφεται δηλαδή μείωση κατά 5.556 ρυθμίσεις μέσα σε ένα τρίμηνο.

Ειδικά μεταξύ α’ και β’ τριμήνου 2026, οι πάγιες ρυθμίσεις υποχώρησαν στις 134.033 από 138.035. Το ίδιο διάστημα, οι εξωδικαστικές ρυθμίσεις ανήλθαν τον Ιούνιο σε 60.389, από 55.746 τον Μάρτιο, συνεχίζοντας την ανοδική τους πορεία.

Η αντίφαση είναι χαρακτηριστική: περισσότερα χρέη μπαίνουν σε διαδικασία διακανονισμού μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, αλλά ο συνολικός αριθμός των ενεργών ρυθμίσεων εξακολουθεί να μειώνεται. Το ζητούμενο, επομένως, επισημαίνουν έμπειροι λογιστές και νομικοί που ασχολούνται με τις ρυθμίσεις οφειλών, είναι να μετατραπεί η αύξηση των διαθέσιμων λύσεων σε σταθερή και διατηρήσιμη ένταξη οφειλετών.

Οι 72 δόσεις

Σε αυτό το περιβάλλον αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η νέα δυνατότητα ρύθμισης ασφαλιστικών οφειλών σε έως 72 δόσεις. Ο Ν. 5313/2026, που δημοσιεύθηκε στις 25 Ιουνίου, προβλέπει την ένταξη οφειλών που αφορούν χρονικά διαστήματα έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026 και δεν έχουν ενταχθεί σε άλλη ρύθμιση μέχρι την υποβολή της αίτησης. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ η ελάχιστη μηνιαία δόση ανέρχεται σε 30 ευρώ.

Το ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη δυνατότητα υπάρχει, δεν είναι όμως ιδιαίτερα υψηλό, καθώς έχουν καταγραφεί σχεδόν 10.000 έγκυρες αιτήσεις, κυρίως από ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες και μικρές επιχειρήσεις.

Τα στοιχεία του ΚΕΑΟ δείχνουν επίσης, πως μεταξύ του δεύτερου τριμήνου του 2023 και του δεύτερου τριμήνου του 2026, το συνολικό χρέος προς τον ΕΦΚΑ αυξήθηκε κατά 5,9 δισ. ευρώ, από 46,5 δισ. σε 52,4 δισ. ευρώ. Από την αύξηση αυτή, τα 4,8 δισ. ευρώ, ή 81%, προήλθαν από πρόσθετα τέλη, ενώ μόλις 1,1 δισ. ευρώ αφορούσαν πρόσθετες κύριες οφειλές.

Η συσσώρευση πρόσθετων τελών καθιστά ακόμη πιο κρίσιμο το να οδηγηθούν οι οφειλέτες σε ρύθμιση πριν το χρέος καταστεί δυσκολότερα διαχειρίσιμο. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τη μεγάλη μάζα των οφειλετών, καθώς η πλειονότητα χρωστά ποσά έως 30.000 ευρώ.

Ήδη, δε, υπάρχουν πιέσεις για σημαντική μείωση των πρόσθετων βαρών, με κάποιους να εκτιμούν πως ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης – που δίνει τη δυνατότητα ρύθμισης οφειλών σε έως 48 δόσεις και προβλέπει ακόμη και μείωση τόκων και προσαυξήσεων υπό προϋποθέσεις – δείχνει το δρόμο των παρεμβάσεων.

Υπάρχει βέβαια κι ένας εξαιρετικά περιορισμένος αριθμός οφειλετών, περίπου 3.000, οι οποίοι όμως οφείλουν στον ΕΦΚΑ περίπου το 25% των 52,4 δισ. ευρώ. Κάθε ένας από αυτούς, οφείλει πάνω από 1 εκατ. ευρώ. Για αυτούς, εφόσον δεν υπάρξει ένταξη στη νέα ρύθμιση έως το τέλος του έτους, θα ενεργοποιηθούν οι διαδικασίες αναγκαστικών μέτρων.