Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca się do minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski o pilne wypracowanie mechanizmów ochrony osób poszkodowanych podczas realizacji programu „Czyste Powietrze”. Do Biura RPO trafiają skargi beneficjentów, od których wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej nadal domagają się zwrotu wysokich kwot wraz z odsetkami, mimo że sprawy dotyczą nierzetelnych wykonawców.

• RPO pisze do MKiŚ ws. poszkodowanych beneficjentów programu „Czyste Powietrze”. 
• Podaje przykład osoby bezrobotnej, której grozi windykacja 50 tys. zł.
• Ustawa regulująca ich sytuację jest w Senacie - RPO apeluje o tymczasowe rozwiązania do czasu jej przyjęcia i wejścia w życie. 

W parlamencie procedowany jest rządowy projekt ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu „Czyste Powietrze”. Przewiduje on m.in. możliwość tymczasowego wstrzymania dochodzenia należności przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) od momentu uzyskania informacji o zawiadomieniu o podejrzeniu przestępstwa popełnionego na szkodę beneficjenta w związku z realizacją umowy o dofinansowanie.

Projekt zakłada również możliwość zawieszenia spłaty należności w przypadku wszczęcia postępowania karnego dotyczącego przestępstwa popełnionego na szkodę beneficjenta lub jego spadkobiercy przez wykonawcę albo osobę trzecią działającą w imieniu lub na rzecz wykonawcy bądź beneficjenta.

Projekt został już przyjęty przez Sejm, a 9 października wpłynął do Senatu. Po przyjęciu przez wyższą izbę Parlamentu trafi na biurko Prezydenta.

Poszkodowani beneficjenci nadal otrzymują wezwania do zapłaty

Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca jednak uwagę, że do czasu uchwalenia i wejścia w życie nowych przepisów osoby poszkodowane w związku z realizacją programu nie mają wystarczającej ochrony prawnej. Do Biura RPO napływają skargi na WFOŚiGW, które nadal wysyłają beneficjentom wezwania do zwrotu zaliczek sięgających kilkudziesięciu tysięcy złotych, wraz z odsetkami.

Podaje przykład osoby bezrobotnej, niepobierającej zasiłku i korzystającej z pomocy społecznej. Skarżący otrzymuje 500 zł miesięcznie zasiłku okresowego oraz 100 zł miesięcznie na wyżywienie.

W związku z nierzetelnością wykonawcy beneficjent wniósł pozew do sądu cywilnego i zgłosił sprawę organom ścigania. Poinformował również właściwy WFOŚiGW o swojej sytuacji i podjętych działaniach. Zwrócił się także do pełnomocnika funduszu z prośbą o wstrzymanie dalszych czynności windykacyjnych do czasu wyjaśnienia sprawy.

Mimo tych działań otrzymał przedsądowe wezwanie do zapłaty wystosowane przez adwokata reprezentującego WFOŚiGW. Fundusz zażądał zwrotu ponad 50 tys. zł wraz z odsetkami, wyznaczając na zapłatę siedem dni od otrzymania pisma.

Pełnomocnik funduszu uprzedził, że brak zapłaty spowoduje skierowanie sprawy do sądu, a po uzyskaniu tytułu wykonawczego - wszczęcie egzekucji komorniczej. Beneficjent miałby też ponieść koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego i koszty postępowania egzekucyjnego.

RPO chce wstrzymania windykacji od poszkodowanych

Sylwia Grzegorczyk-Abram wskazuje, że opisana sprawa obrazuje szerszy problem osób poszkodowanych podczas realizacji programu „Czyste Powietrze”.

Beneficjenci mogą być zmuszeni do zwrotu znacznych kwot, mimo że zgłaszają podejrzenie nieprawidłowości po stronie wykonawców i podejmują działania prawne w celu wyjaśnienia sytuacji

- argumentuje RPO.

W piśmie do minister klimatu i środowiska RPO zwraca się o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Apeluje również o pilne wypracowanie rozwiązań, które zabezpieczą poszkodowanych do czasu wejścia w życie projektowanej ustawy.