Rozkręcający się sezon infekcyjny stawia przed systemem ochrony zdrowia wyzwanie związane z zakażeniami RSV. Eksperci podkreślają, że skuteczna ochrona wymaga nie tylko przygotowania szpitali.

• RSV odpowiada za liczne hospitalizacje niemowląt, a większość ciężkich zakażeń dotyczy dzieci bez wcześniejszych czynników ryzyka.
• Wysoka zakaźność wirusa i duża liczba przypadków w krótkim czasie prowadzą do przeciążenia oddziałów pediatrycznych i intensywnej terapii.
• Eksperci wskazują, że szeroka immunizacja niemowląt oraz edukacja rodziców mogą znacząco ograniczyć liczbę hospitalizacji i poprawić gotowość systemu na kolejny sezon.

Niemal 95 proc. dzieci przyjmowanych do szpitala nie miało żadnych czynników ryzyka ciężkiego przebiegu choroby

RSV pozostaje jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji niemowląt w Polsce. Co istotne, niemal 95 proc. dzieci przyjmowanych do szpitala z powodu zakażenia RSV nie miało wcześniej żadnych czynników ryzyka ciężkiego przebiegu choroby. Wraz z rozkręcającym się sezonem infekcyjnym powraca pytanie o to, czy system ochrony zdrowia - oraz rodzice - są wystarczająco przygotowani, aby chronić najmłodszych przed powikłaniami i długoterminowymi konsekwencjami zakażenia.

Z perspektywy szpitala pediatrycznego każdy sezon infekcyjny to ogromne wyzwanie organizacyjne, ale przede wszystkim realne obciążenie dla dzieci, ich rodzin i personelu medycznego. RSV może w krótkim czasie doprowadzić do gwałtownego wzrostu liczby hospitalizacji najmłodszych pacjentów. Dlatego przygotowanie do sezonu powinno obejmować nie tylko kwestie łóżek czy personelu, lecz przede wszystkim skuteczną profilaktykę

- podkreśla dr n. med. Alicja Karney, pediatra, wakcynolog, dyrektor Instytutu Matki i Dziecka.

RSV to zagrożenie, którego przebieg trudno przewidzieć

RSV to wirus oddechowy wywołujący zakażenia dróg oddechowych u niemowląt. Najmłodsze dzieci są szczególnie narażone na ciężki przebieg infekcji, ponieważ ich układ oddechowy i odpornościowy dopiero dojrzewają.

W przypadku ciężkiego zakażenia może dojść do zapalenia oskrzelików, niewydolności oddechowej wymagającej tlenoterapii, a czasem także wentylacji mechanicznej.

Wirus charakteryzuje się bardzo wysoką zakaźnością.

54,8 proc. transmisji pochodzi od najbliższego otoczenia dziecka - rodzeństwa, rodziców, dziadków. To oznacza, że nawet zdrowe noworodki są narażone na zakażenie tuż po urodzeniu

- zaznacza prof. dr hab. n. med. Marcin Czech, specjalista epidemiologii i zdrowia publicznego IMiD.

Ponad 94 tys. zakażeń wirusem RSV w Polsce w 2025 r.

Skala problemu jest widoczna w danych epidemiologicznych. Według „Kompasu gotowości na RSV u niemowląt”, od 1 stycznia do 15 grudnia 2025 r. w Polsce odnotowano ponad 94 tys. przypadków RSV. W grupie dzieci do 2. roku życia liczba zakażeń wzrosła z ponad 18 tys. do ponad 33 tys.

W szczycie sezonu infekcyjnego oddziały pediatryczne i intensywnej terapii pracują na granicy możliwości. Duża liczba przyjęć obserwacyjnych oznacza zajmowanie kolejnych łóżek i rosnące obciążenie personelu, a infekcje sezonowe - jak grypa czy COVID-19 - dodatkowo zwiększają presję na system.

Gotowość to nie tylko więcej łóżek - kluczowa jest profilaktyka

Doświadczenia innych państw pokazują, że skuteczną odpowiedzią na problem może być szeroka profilaktyka, w tym immunizacja niemowląt z wykorzystaniem długo działających przeciwciał monoklonalnych. 23 kraje europejskie rekomendują immunizację przeciw RSV, a 19 finansuje ją systemowo. Dane z Hiszpanii, Francji, USA i Chile wskazują, że szeroka profilaktyka może ograniczać hospitalizacje niemowląt o 70-98 proc.

W Polsce nie funkcjonuje obecnie powszechny program profilaktyki RSV obejmujący wszystkie niemowlęta. Dotychczasowa ochrona koncentrowała się na wybranych grupach szczególnego ryzyka. Tymczasem kluczowe pytanie brzmi: ilu ciężkim zakażeniom możemy zapobiec wcześniej?

- mówi dr hab. n. med. Paweł Krajewski, kierownik Kliniki Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka IMiD.

Gdy choruje niemowlę, skutki odczuwa cała rodzina

Hospitalizacja niemowlęcia to dla rodziców ogromny stres - nagłe pogorszenie stanu zdrowia, droga do szpitala, niepewność co do dalszego przebiegu choroby.

Dlatego jednym z fundamentów skutecznej ochrony pozostaje edukacja i dostęp do wiarygodnych informacji.

To był jeden z powodów, dla których jako Fundacja Instytutu Matki i Dziecka postanowiliśmy głośno mówić o konieczności ochrony przed RSV. Z wirusem możemy skutecznie mierzyć się tylko wspólnie - jako rodzice i jako system ochrony zdrowia. Cieszy nas dostęp do profilaktyki: przeciwciała monoklonalnego dla wcześniaków czy szczepienia dla kobiet w ciąży. Niestety, korzysta z niego zaledwie jedna na cztery ciężarne. W kampanii „Czas na gotowość przed RSV” chcemy pokazywać konkretne możliwości ochrony i budować świadomość

- podsumowuje dr Dorota Kleszczewska.