• Ursula von der Leyen ma spotkać się w Canberze z premierem Anthony'm Albanese, a umowa handlowa UE–Australia może zostać ogłoszona w nocy czasu polskiego.
• Komisja Europejska prognozuje obniżkę ceł o ok. 1 mld euro rocznie i wzrost eksportu UE do Australii o ok. 33 proc., jeśli negocjacje zostaną sfinalizowane.
• Wrażliwe sektory rolne UE mają zostać objęte zabezpieczeniami, a kluczowym elementem rozmów są surowce krytyczne potrzebne do zielonej i cyfrowej transformacji.

Do podpisania umowy ma dojść podczas spotkania Ursuli von der Leyen z premierem Australii Anthony'm Albanese w Canberze. Odbędzie się ono we wtorek rano czasu lokalnego, co oznacza, że umowa handlowa może zostać zawarta w pierwszych godzinach po północy czasu polskiego.

Porozumienie jest negocjowane pomiędzy Canberrą a Brukselą od 2018 r. Prace przyspieszyły w związku z powrotem Stanów Zjednoczonych do izolacjonistycznej polityki handlowej za drugiej prezydentury Donalda Trumpa. Zawierając umowy handlowe, Unia Europejska demonstruje swoje przywiązanie do wolnego handlu oraz budowy gospodarczych sojuszy z partnerami na świecie, którzy również chcą bronić otwartości w wymianie towarów i usług.

Według rzecznika Komisji Europejskiej Olofa Gilla umowa z Australią przyniesie też bardzo konkretne korzyści gospodarcze. - Zgodnie z naszymi prognozami jeśli uda nam się osiągnąć porozumienie, spodziewamy się zmniejszenia ceł o wartości około 1 mld euro rocznie dla europejskich eksporterów - ogłosił w poniedziałek Gill. Jak dodał, KE przewiduje, że eksport towarów z UE do Australii wzrośnie o około 33 proc.

Nie przesądził jednak, czy do podpisania umowy dojdzie we wtorek w Canberze. - Prosimy o cierpliwość, ponieważ (...) najtrudniejszy jest ostatni kilometr - podkreślił.

Pytany o to, czy spodziewa się protestów rolników podobnych do tych, jakie wywołała umowa z Mercosurem, odpowiedział, że do porozumienia z Australią wprowadzone zostaną zabezpieczenia dla wszystkich wrażliwych sektorów UE.

Australia jest znaczącym światowym eksporterem produktów rolnych, a rolnictwo wnosi znaczący wkład do PKB i handlu tego kraju, w tym do eksportu wysokiej jakości wołowiny, pszenicy, wełny i produktów mlecznych.

Jak dodał rzecznik Komisji Europejskiej, Unia Europejska nie bez powodu ma 50 mld euro nadwyżki w handlu produktami rolnymi. - KE pracuje ciężko nad porozumieniami handlowymi, by z jednej strony zapewnić najlepsze dostępne możliwości eksportowe dla naszego sektora rolno-spożywczego, a z drugiej - jak najsilniejsze zabezpieczenia dla naszych wrażliwych sektorów - zaznaczył Gill.

W przypadku umowy z Australią kluczowa ma być współpraca w obszarze surowców krytycznych, które UE sprowadza obecnie w dużej mierze z Chin. Tymczasem zapotrzebowanie na te materiały będzie rosło w związku z transformacją energetyczną i cyfrową w UE.

Gill zwrócił uwagę, że Australia jest ważnym producentem m.in. aluminium, litu i manganu. - Celem przyszłej umowy o wolnym handlu z Australią jest obniżenie lub całkowite zniesienie dwustronnych ceł, ponieważ są one powiązane z samymi surowcami krytycznymi i produktami z nich wytwarzanymi. Oznacza to, że mielibyśmy silniejsze, bardziej efektywne i niezawodne łańcuchy dostaw z kluczowym partnerem w zakresie surowców krytycznych, których Australia, podobnie jak UE, potrzebuje do swojej zielonej i cyfrowej transformacji gospodarczej - podkreślił rzecznik KE.

Umowa z Australią będzie trzecim zawartym w tym roku porozumieniem handlowym przez UE. Porozumienie z blokiem państw Ameryki Południowej Mercosur zostało podpisane 17 stycznia. Zgodnie z zapowiedzią Komisji Europejskiej z poniedziałku będzie obowiązywać tymczasowo od 1 maja, pomimo zablokowania procesu ratyfikacyjnego przez Parlament Europejski, który zapowiedział skargę na tę umowę do unijnego trybunału.

Komisja Europejska zakończyła negocjacje handlowe z Indiami 27 stycznia.

Podobnie jak w przypadku Indii, Unia Europejska ma dopiero zakończyć negocjacje handlowe z Australią i ogłosić wstępne porozumienie polityczne. Tekst będzie wymagać weryfikacji prawnej i tłumaczenia na wszystkie języki urzędowe UE. Dopiero wówczas Komisja Europejska będzie mogła przedstawić państwom członkowskim i Parlamentowi Europejskiemu wniosek w sprawie podpisania i zawarcia umowy. Proces ratyfikacji będzie musiała przeprowadzić także Australia.