• Działania koncentrują się na rewizji darmowych przydziałów dla przemysłu oraz nowych zasadach gromadzenia uprawnień w rezerwie stabilizacyjnej.
• Bruksela stawia na mechanizmy mające zapobiegać gwałtownym skokom cen i zapewniać płynność systemu w nadchodzących latach.
• Projekty omijają głęboką przebudowę legislacyjną, skupiając się na narzędziach dostępnych w ramach obecnych kompetencji wykonawczych.

Zgodnie z zapowiedziami, Komisja Europejska zaprezentowała propozycje zmian w systemie handlu emisjami CO₂ – EU ETS. To pokłosie niedawnych apeli części państw członkowskich, aby rozpocząć debatę nie tylko o przyszłości, ale i o jego obecnym kształcie.

Na pierwszy plan wysuwały się postulaty przemysłu energochłonnego, któremu trudno się zelektryfikować, a koszty uprawnień utrudniają mu pozostanie konkurencyjnym na zglobalizowanym rynku.

Tak jak komunikowano wcześniej, dużej reformy należy się spodziewać w wakacje 2026 roku, najpewniej w lipcu (na wtedy zaplanowano wcześniej "otwarcie" dyrektywy o EU ETS). Kwietniowa inicjatywa KE to drobny, reaktywny krok – działania są nastawione na szybką interwencję.

Na tę chwilę KE proponuje dwa rozwiązania: możliwej zmiany w benchmarkach dla poszczególnych branż oraz interwencję w ramach Market Stability Reserve (Rezerwa Stabilności Rynkowej). O obu tych kierunkach, jako bardzo prawdopodobnych, pisaliśmy w WNP przed dwoma tygodniami.

Jak przekazał wysoki rangą urzędnik Komisji Europejskiej, KE przyjmie propozycje dotyczące MSR jeszcze przed Wielkanocą. Natomiast zmiany przy benchmarkach należy spodziewać się po nadchodzących świętach.

Komisja Europejska obecnie finalizuje prace nad korektą benchmarków, czyli wskaźników określających, ile dany sektor otrzymuje darmowych uprawnień do emisji. Benchmarki są ustalane na podstawie danych z 10 proc. najbardziej efektywnych zakładów, instalacji z danej branży.

Z szacunków KE wynika, że liczba darmowych uprawnień spadnie średnio o około 12 proc. Dlatego Bruksela rozważa, czy obecnie obowiązujące prawo pozwala na to, aby hojniej przydzielać darmowe uprawnienia lub w inny sposób złagodzić przemysłowi, energetyce te nadciągające cięcia darmowych uprawnień.

Niestety w kwestii benchmarków nie ma konkretów, trzeba poczekać na ostateczną wersję propozycji. Wykluczono natomiast "mrożenie" obecnej puli uprawnień dla sektorów, których nie objął jeszcze mechanizm CBAM (podatek od emisji granicznych). Postulował to przemysł, ale taka zmiana wymagałaby przebudowy całej dyrektywy.

Bardziej skonkretyzowane plany Komisja ma na Rezerwę Stabilności Rynkowej. To mechanizm, poprzez który można pochłaniać nadwyżkę uprawnień do emisji (może je też emitować). Działa na z góry ustalonych zasadach i limitach.

Zaproponowano, aby porzucić proces unieważniania uprawnień do emisji, gdy ich liczba w rezerwie przekracza 400 milionów. Dotąd działało to tak, że kiedy osiągano taki pułap, były one kasowane z systemu.

W ten sposób – bez anulowania – w rezerwie zostanie więcej uprawnień. Komisja argumentuje, że przez lata utrzymującej się nadwyżki uprawnień do emisji, system wchodzi w etap, w którym może wystąpić ich niedobór.

Dlatego w MSR ma ich zostać więcej, by można było lepiej stabilizować cenę uprawnień w przyszłości. Bez zmian pozostaje reszta zasad MSR, czyli uwalnianie i pobieranie uprawnień nadal będzie przebiegać na warunkach rynkowych.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin