Đồi Cây Sường nằm sát ngay sau khu dân cư đông đúc tổ dân phố 8, xã Minh Hóa, tỉnh Quảng Trị. Nơi đây từng xuất hiện các vết nứt lớn, hình thành cung trượt địa chất phức tạp.

Dự án chống sạt lở tại đồi Cây Sường đang được gấp rút triển khai để kịp hoàn thành trước mùa mưa lũ năm 2026. Ảnh: Võ Dũng.

Từ nhiều năm trước, đồi Cây Sường đã xuất hiện các vết nứt, sụt lún nghiêm trọng với chiều dài hơn 150 m và chiều ngang khoảng 120 m; đất đá tràn vào nhà nhiều hộ dân, gây thiệt hại lớn về tài sản. Với độ dốc dựng đứng khoảng 45 độ, tình trạng sạt lở đồi Cây Sường liên tục đe dọa trực tiếp đến tính mạng của 40 hộ dân sinh sống ngay phía dưới chân đồi.

Năm 2024, UBND tỉnh Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) bố trí nguồn ngân sách 43 tỷ đồng để thực hiện dự án xây dựng công trình chống sạt lở đồi Cây Sường. Đơn vị thi công sẽ cắt hạ mặt bằng thành 3 cấp để giảm tải đè nén đất từ trên đồi cao xuống. Bên dưới, cạnh khu dân cư sẽ bê tông và rọ đá. Dự án hoàn thành sẽ giúp giảm thiểu rủi ro về người và tài sản cho người dân.

Ông Đoàn Phúc Hạnh, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và phát triển quỹ đất Minh Hóa cho biết, đến tháng 6/2026, sau khi hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, dự án mới được triển khai  và đến nay tiến độ đã đạt khoảng trên 30%. Nhà thầu đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ để công trình hoàn thành trước mùa mưa lũ năm 2026.

Ông Hạnh cho biết thêm, tại xã Minh Hóa còn có công trình chống sạt lở khe Mục Miệu thuộc công trình khẩn cấp nhóm C, được khởi công vào tháng 4/2026. Dự án dự kiến sẽ hoàn thành toàn bộ các hạng mục gia cố chân kè rọ đá và tường bê tông trước mùa mưa bão cuối năm 2026 nhằm bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản cho hàng chục hộ dân dọc tuyến suối.

Công trình chống sạt lở khe Mục Miệu cũng đang được gấp rút triển khai. Ảnh: Võ Dũng.

Xã Minh Hóa có nhiều sông, suối và có 16 hồ, đập lớn nhỏ, tiềm ẩn mối nguy hiểm khi có mưa lớn xảy ra. Nhiều khu vực thường xuyên bị ngập lụt, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất như thôn Rôồng, thôn Tiến Hóa, thôn Rục, thôn Quy Hợp, thôn Vè… Để khắc phục tình trạng sạt lở tại địa phương này cần một nguồn kinh phí rất lớn.

Tại lèn Rục (thôn Rục), do địa hình đặc thù có nhiều núi đá vôi dốc đứng, khu vực này thường xuyên đối mặt với hiểm họa đá lở mỗi khi bão lũ quét qua. Hiện toàn thôn có gần 100 hộ dân nằm trong diện nguy cơ sạt lở đất và đá lăn. Trong đó có khoảng 20 hộ nguy cơ cao bị ảnh hưởng bởi sạt lở có nguyện vọng được di dời đến nơi ở mới.

Ông Đinh Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND UBND xã Minh Hóa cho biết, địa phương hiện đã có quỹ đất khoảng 7 ha tại thôn Văn Hóa làm mặt bằng tái định cư nhưng cần nguồn kinh phí từ 40-50 tỷ đồng để triển khai xây dựng. Chính quyền địa phương cũng đã tích cực tìm nguồn vốn đầu tư nhưng hiện chưa có. Vì vậy, trước mỗi trận mưa, cán bộ các phòng ban phải túc trực ở vị trí này 24/24 để đề phòng những tình huống bất thường xảy ra.

Nhiều hộ dân tại thôn Rục có nhà ở kiên cố, ổn định nên mong muốn có công trình chống sạt lở để được định cư tại chỗ. Ảnh: Võ Dũng.

Tuy nhiên, theo ông Cao Hữu Tình, nguyên Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Rục, người dân gắn bó với nơi sinh sống từ nhiều đời nay nên có tâm lý không muốn di dời tái định cư. Ngoài 20 hộ dân có nguyện vọng tìm nơi ở mới, hầu hết các hộ khác đều có nhà cửa ổn định nên muốn tìm phương án khắc phục sạt lở, đá lăn để vẫn có thể ở lại trên chính mảnh đất lâu nay đã làm ăn sinh sống.