Sierpień 2026 roku oficjalnie zapisał się w historii jako najcieplejszy miesiąc od początku globalnych pomiarów. Średnia temperatura na Ziemi przekroczyła krytyczną granicę o ponad 1,5 stopnia Celsjusza względem ery przedprzemysłowej. Dane opublikowane przez unijny serwis Copernicus (C3S) nie pozostawiają złudzeń: ekstremalne fale upałów, topniejąca infrastruktura w Europie i kataklizmy na świecie to już nie odległa prognoza, a nasza nowa rzeczywistość. Sprawdź, jak blisko jesteśmy trwałego przekroczenia punktu krytycznego.

Ekstremalny sierpień zmienił życie milionów ludzi (foto: INDRANIL ADITYA/ Nur Photo) /East News

Według danych opublikowanych przez europejski serwis ds. zmiany klimatu Copernicus (C3S), sierpień 2026 roku był miesiącem wyjątkowym pod względem temperatur. Średnia globalna temperatura powietrza przy powierzchni wyniosła 16,96°C. To wynik o 1,65°C wyższy niż średnia z XIX wieku, zanim ludzkość rozpoczęła na szeroką skalę spalanie paliw kopalnych.

Tak wysoka temperatura nie była odnotowana od listopada 2025 roku i zrównała się z rekordem ustanowionym w lipcu 2023 roku. 

Ekstremalne upały miały poważne konsekwencje na całym świecie. W Nepalu i Tybecie doszło do tragicznych osuwisk i gwałtownych powodzi, które pochłonęły setki ofiar. Z kolei pożary lasów rozprzestrzeniały się od Indonezji po Grecję i Belgię, a dotkliwa susza dotknęła Węgry oraz Rumunię. 

Europa ma za sobą najgorętsze lato w historii pomiarów. W wielu regionach odnotowano rekordowo niskie poziomy wód w rzekach i wilgotności gleby. Sytuacja ta pogorszyła warunki pracy rolników, a kolejne fale upałów od maja doprowadziły do zniszczenia upraw. Infrastruktura wielu miast nie była przygotowana na tak ekstremalne temperatury – topniejące drogi, wyginające się tory kolejowe, zamykane szkoły i przeciążone szpitale stały się codziennością. 

Eksperci podkreślają, że zmiany klimatu przestały być zjawiskiem abstrakcyjnym i coraz częściej zakłócają codzienne życie mieszkańców Europy i innych części świata.

Wzrost temperatury o ponad 1,5°C względem poziomu sprzed epoki przemysłowej jest szczególnie niepokojący, ponieważ taki limit został wyznaczony przez niemal 200 państw w ramach Porozumienia paryskiego z 2015 roku. Celem było powstrzymanie dalszego ocieplenia na tym poziomie, by uniknąć najgroźniejszych skutków zmiany klimatu.

Warto jednak zaznaczyć, że obecne przekroczenie progu 1,5°C dotyczy pojedynczego miesiąca, podczas gdy Porozumienie paryskie odnosi się do średniej temperatury liczonej przez dekady. Obecnie długoterminowy poziom globalnego ocieplenia wynosi około 1,4°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej. Mimo to eksperci alarmują, że utrzymanie celu 1,5°C staje się coraz mniej realne, jeśli nie zostaną podjęte zdecydowane działania na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.

Ekstremalne upały dotknęły nie tylko kontynenty, ale również oceany. Z danych C3S wynika, że temperatura powierzchni mórz i oceanów (z wyłączeniem regionów polarnych) była w sierpniu rekordowo wysoka dla tego miesiąca. W rejonie tropikalnego Pacyfiku na podwyższenie temperatury wpłynęło dodatkowo zjawisko El Niño, które według prognoz ma jeszcze nabrać na sile w kolejnych miesiącach.

Głównym powodem wzrostu temperatur są emisje gazów cieplarnianych, powstające w wyniku spalania ropy naftowej, węgla i gazu. Specjaliści wskazują, że tylko szybka transformacja energetyczna i ograniczenie zużycia paliw kopalnych mogą powstrzymać dalsze ocieplenie klimatu. Organizacja Narodów Zjednoczonych w ostatnim raporcie wezwała rządy do natychmiastowego i zdecydowanego ograniczania emisji CO2.