Od 1 stycznia 2027 roku w życie wchodzą istotne zmiany w ustawie o VAT, które mogą znacząco wpłynąć na funkcjonowanie wielu firm w Polsce. Nowelizacja przewiduje rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej na wybrane usługi niematerialne. Oznacza to, że przedsiębiorcy, którzy korzystają z usług reklamowych, księgowych, informatycznych czy doradczych, mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności za niezapłacony VAT przez swojego kontrahenta. Jednak nie będzie to odpowiedzialność automatyczna – decydujące będą konkretne okoliczności i wartości transakcji.

Od 1 stycznia 2027 roku w życie wchodzą istotne zmiany w ustawie o VAT /Shutterstock

Nowy załącznik nr 16 do ustawy o VAT obejmie m.in. usługi rachunkowo-księgowe, reklamowe, związane z oprogramowaniem i hostingiem, doradztwo gospodarcze oraz usługi związane z zatrudnieniem. 

Kluczowe będzie przypisanie usługi do odpowiedniego grupowania PKWiU – nie każda usługa doradcza czy informatyczna zostanie objęta nowymi przepisami.

Odpowiedzialność nabywcy pojawi się, jeśli w chwili realizacji usługi wiedział lub miał uzasadnione podstawy przypuszczać, że VAT nie trafi do urzędu skarbowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na nietypowe warunki współpracy, np. ceny znacznie odbiegające od rynkowych bez uzasadnienia. Jednak promocyjna cena czy rabat wynikający ze stałej współpracy nie muszą od razu oznaczać ryzyka podatkowego – ważne, by mieć odpowiednie uzasadnienie i dokumentację.

Wyłączenie odpowiedzialności za VAT będzie dotyczyć zakupów udokumentowanych fakturą na mniej niż 15 tys. zł brutto. 

Jednak jeśli suma usług objętych nowymi przepisami, nabytych od jednego usługodawcy w danym miesiącu, przekroczy 50 tys. zł netto – wyłączenie przestaje obowiązywać. 

Dobra wiadomość dla firm: split payment, czyli mechanizm podzielonej płatności, pozostaje skuteczną ochroną przed solidarną odpowiedzialnością za VAT. Po poprawkach Senatu zapłata w split payment wyłącza odpowiedzialność nabywcy także dla usług objętych nowym załącznikiem nr 16. 

Warto jednak pamiętać, że split payment nie daje prawa do odliczenia VAT z faktury za usługę, która nie została wykonana.

Pakiet zmian w VAT to nie tylko rozszerzenie odpowiedzialności, ale także szereg uproszczeń – m.in. zniesienie odrębnej informacji o spisie z natury przy zamknięciu działalności czy uproszczenia przy zakupie auta z Unii Europejskiej. 

Nowością będzie również dobrowolna procedura składu VAT dla określonych towarów, pozwalająca na odroczenie rozliczenia podatku.