7-10-2026 06:30

© ANP / Peter Hilz

De arbeidsproductiviteit van de commerciële sector is in 2025 met 2,5 procent toegenomen ten opzichte van een jaar eerder. In 2024 daalde de arbeidsproductiviteit met 0,4 procent. Vooral in de handel en industrie steeg de arbeidsproductiviteit in 2025. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuwe voorlopige cijfers.

De arbeidsproductiviteit is een maat voor de efficiëntie waarmee wordt gewerkt. Deze wordt uitgedrukt als de toegevoegde waarde per gewerkt uur. Het is een belangrijke economische indicator: een groeiende arbeidsproductiviteit verhoogt de welvaart van een land. In 2025 nam de toegevoegde waarde van de commerciële sector toe met 1,7 procent, terwijl het aantal gewerkte uren met 0,8 procent afnam. Dit resulteert samen in een stijging van de arbeidsproductiviteit met 2,5 procent. 

Handelssector draagt sterkst bij aan stijging productiviteit

Arbeidsproductiviteitsgroei kan op twee manieren tot stand komen. Allereerst doordat de gemiddelde arbeidsproductiviteit van de bedrijfstakken stijgt. Dit effect wordt het autonoom effect genoemd. Dat was in 2025 het geval. De handel en de industrie droegen het sterkst bij aan de stijgende arbeidsproductiviteit. De energievoorziening en de sector informatie en communicatie droegen het meest negatief bij aan de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit. 

Relatief meer uren gewerkt in productieve sectoren

De totale arbeidsproductiviteit kan ook stijgen als er relatief meer uren wordt gewerkt in productievere bedrijfstakken. Andersom geldt hetzelfde: als er relatief meer uren gewerkt worden in minder productieve sectoren daalt de totale arbeidsproductiviteit. Dit soort effecten worden structuureffecten genoemd. Deze structuureffecten staan los van de stijging of daling van het totaal aantal gewerkte uren, omdat het om een verschuiving tussen bedrijfstakken gaat.

In 2025 steeg het aantal gewerkte uren relatief het meest in productievere bedrijfstakken zoals de energievoorziening en de informatie en communicatie. Daardoor was het totale structuureffect met 0,1 procent licht positief.

Hogere multifactorproductiviteit 

Een andere manier om naar de ontwikkeling van arbeidsproductiviteit te kijken is deze te ontleden in de drie factoren: kapitaalgoederen, meer gebruik van kapitaalgoederen per gewerkt uur (kapitaalverdieping), beter gekwalificeerd personeel (arbeidscompositie-effect), of door overige factoren, zoals schaalvoordelen en technologische vooruitgang (multifactorproductiviteit).
De bijdrage van zowel kapitaalverdieping (0,2 procentpunt) als het arbeidscompositie-effect (0,2 procentpunt) was in 2025 positief. Er werd dus meer kapitaal (zoals machines en computers) en relatief beter gekwalificeerd personeel ingezet per gewerkt uur.

Het grootste gedeelte van de stijging van de arbeidsproductiviteit in 2025 komt echter door een toename van de bijdrage van de multifactorproductiviteit (met 2,1 procentpunt). De ontwikkeling van de multifactorproductiviteit wordt doorgaans gezien als een maatstaf voor technologische vooruitgang en de efficiëntere inzet van productiemiddelen in het productieproces. 

Bronnen

• StatLine - Groeirekeningen

Relevante links

• Artikel - Achtergrond bij de daling van de arbeidsproductiviteitsgroei van Nederland (2024)
• Nieuwsbericht - Arbeidsproductiviteit stagneert in 2024
• Nieuwsbericht - Arbeidsproductiviteit Nederlandse economie 2,4 procent hoger in 2025