Μια αφηγήτρια ψάχνει τον αρχαίο δρόμο των Ραψωδών

[…] αἱ δ᾽ ἀγέροντο ψυχαὶ ὑπὲξ Ἐρέβευς νεκύων κατατεθνηώτων. νύμφαι τ᾽ ἠΐθεοί τε πολύτλητοί τε γέροντες […]· οἳ πολλοὶ περὶ βόθρον ἐφοίτων ἄλλοθεν ἄλλος θεσπεσίῃ ἰαχῇ· ἐμὲ δὲ χλωρὸν δέος ᾕρει […]

Οδύσσεια Ομήρου, ραψωδία λ: Ἀλκίνου Ἀπόλογοι: Νέκυια

Μια σύγχρονη και έμπειρη αφηγήτρια, πρωτεργάτρια (από το 1993) της Νεοαφήγησης στην Ελλάδα, αναμετράται με την απόλυτη πρόκληση για κάθε αφηγητή: την Οδύσσεια! – μια συναρπαστική διερεύνηση σε μια εποχή εικονοποίησης. Κι όμως: πριν απ΄ όλα υπάρχει πάντα μια ιστορία!

Πώς επιστρέφουμε σε τέτοιες ρίζες; Πώς ασκούμε την ακοή μας απολαμβάνοντας ένα διαχρονικό λογοτεχνικό αριστούργημα; Πώς μια σύγχρονη παραμυθού μεταφέρει πανάρχαιους κώδικες και τεχνικές; Πώς αναδεικνύεται η μουσικότητα ενός αριστοτεχνικά δομημένου κειμένου με μόνο εργαλείο την γυμνή φωνή; Πώς μια γυναίκα αφηγήτρια καταπιάνεται με ένα αντρικό αφήγημα;

Η Σάσα Βούλγαρη διερευνώντας την αφήγηση της Οδύσσειας από το 2008 με αφηγήσεις σε ενήλικες και σε εφηβικό κοινό, και σύμφωνα με τις αρχές της αφηγηματικής Μεθόδου της, χτίζει το ταξίδι αυτό μαζί με το κοινό της ως μια ανοιχτή ανάγνωση – performance πασχίζοντας να ξαναβρεί τον αφηγηματικό δρόμο των αρχαίων αοιδών και ραψωδών: των αλλοτινών παραμυθάδων. Με λιτά εκφραστικά μέσα, χωρίς την εμπλοκή μουσικής, σκηνικών ή άλλων επικουρικών «τεχνασμάτων», με ιδιάζουσα χρήση της φωνής (μελίσματα, κραυγές, αλλαγές φωνών κ.ά.) και δυναμική αξιοποίηση των ηχείων του σώματος – χαρακτηριστικό της αφηγήτριας με μακρά εξάσκηση και γνώση – με ένα ραβδί, και προσεκτικά επιλεγμένα ηχοδοχεία και αυτοσχέδιες πηγές ήχων, η αφήγηση οδηγεί ομαλά στο να πρωταγωνιστεί το ίδιο το κείμενο.

Η Νέκυια, στέκεται σε ένα σημείο – κατώφλι της Οδύσσειας, σε μια καμπή, όπου ο ήρωας αναμετράται όχι πια με τέρατα αλλά με τον ίδιο τον εαυτό του. Η Κατάβαση (η ίδια η Κίρκη έχει δώσει ακριβή περιγραφή της τελετουργίας που πρέπει να ακολουθηθεί για να γίνει), μια διαβατήρια τελετή (Van Gennep), φέρνει θλίψη, πόνο, γνώση. Παρόλα αυτά το κείμενο στην ευρύτητά του γίνεται σκοτεινό, συγκινητικό, διδακτικό, αλλά και… σχεδόν χαριτωμένα, μυθολογικό καθώς μας φέρνει ιστορίες και γενεαλογίες ανδρών και γυναικών.

H Οικία Κατακουζηνού, το σπίτι – μουσείο, και ένα από τα σημαντικότερα φιλολογικά σαλόνια της γενιάς του 30, λειτουργεί ως ένα καθησυχαστικό πλαίσιο σπιτικής οικειότητας που επιτρέπει την καταβύθιση σε αρχετυπικές εσωτερικές εικόνες και σε ενεργή ακρόαση των νοημάτων του έπους.

• Σχεδιασμός Προγράμματος, Έρευνα υλικού, Αφήγηση – Τραγούδι: Σάσα Βούλγαρη
• Επιμελήτρια οικίας Κατακουζηνού: Σοφία Ε. Πελοποννησίου-Βασιλάκου

Διάρκεια προγράμματος: 60 λεπτά – ακολουθεί συζήτηση με το κοινό για 30 λεπτά.