Jezioro Czchowskie znalazło się w krytycznej sytuacji. Według władz gminy zbiornik jest zamulony już w 70-80 proc., co oznacza drastyczną utratę pojemności i realne ryzyko powodzi podczas nawalnych opadów. Tegoroczna susza odsłoniła ogromne połacie mułu, a samorząd i mieszkańcy alarmują, że zbiornik przestaje pełnić swoją funkcję.

• Władze Czchowa ostrzegają, że zamulenie ogranicza zdolność zbiornika do przyjęcia wody z Jeziora Rożnowskiego, co może zwiększyć zagrożenie poniżej zapory.
• Zamulenie jest widoczne gołym okiem. W rejonie Wytrzyszczki i Będzieszyny latem obserwowano bociany stojące w miejscach, gdzie wcześniej była woda.
• Posłanka Józefa Szczurek-Żelazko alarmuje, że proces odkładania osadów „drastycznie przyspieszył”, a utrata pojemności może utrudnić gospodarowanie wodą w całym systemie Dunajca. Skierowała interpelację w tej sprawie.

Jezioro Czchowskie od lat zmaga się z postępującym zamuleniem, ale tegoroczna susza sprawiła, że problem stał się wyjątkowo widoczny, o czym pisze "Gazeta Krakowska".

Lewy brzeg zbiornika, biegnący wzdłuż drogi krajowej nr 75, odsłonił ogromne połacie mułu, które pokazują, jak bardzo zmienił się charakter akwenu. Mieszkańcy Czchowa i okolic alarmują o tym od dawna, a samorząd potwierdza, że sytuacja jest poważna.

Możliwa cofka i ryzyko powodzi podczas ulewnego deszczu

Według burmistrza Czchowa Krzysztofa Szota zbiornik jest obecnie zamulony w 70-80 proc. To zaś oznacza drastyczne zmniejszenie jego pojemności, co może mieć bezpośrednie konsekwencje podczas nawalnych opadów.

Zagrożenie wynikające z zamulenia jeziora jest duże. Jeśli z Jeziora Rożnowskiego, które jest dużo większym zbiornikiem, zostanie zrzucona większa ilość wody, zbiornik czchowski nie będzie w stanie jej przyjąć. Z kolei zrzuty takich ilości wody spowodowałyby większe zagrożenie poniżej zapory. Tak więc negatywne skutki zamulenia jeziora są duże, a kwestia odmulenia jeziora jest na pewno bardzo kosztowna

- mówi Krzysztof Szot w rozmowie z "Krakowską".

Samorząd zwraca też uwagę na ryzyko tzw. cofki. Wysoki poziom wody w Czchowie może powodować zagrożenie powodziowe na dopływach do zbiornika.

Skutki są widoczne gołym okiem. Sprawa trafia do ministerstwa

Zamulone fragmenty jeziora zmieniają nie tylko jego funkcję hydrologiczną, ale też krajobraz - pisze dalej gazeta. Ostatnie lato przyniosło kuriozalne obrazki: w rejonie Wytrzyszczki i Będzieszyny można było obserwować bociany stojące w zamulonej części jeziora, gdzie jeszcze kilka lat temu była woda. To symboliczny przykład, jak szybko postępuje proces odkładania osadów.

Problem zamulenia Jeziora Czchowskiego został ostatnio poruszony w interpelacji posłanki Józefy Szczurek‑Żelazko, skierowanej do ministra aktywów państwowych. Parlamentarzystka przypomniała, że zbiornik jest jednym z kluczowych akwenów południowej Małopolski - ważnym dla gospodarki wodnej, ochrony przeciwpowodziowej, środowiska i lokalnej turystyki.

Od wielu lat mieszkańcy miejscowości położonych nad Jeziorem Czchowskim zwracają uwagę na pogarszający się stan zbiornika, jego postępujące zamulanie i wypłycanie. Szczególnie widoczne jest to w rejonach ujścia Dunajca oraz innych cieków, gdzie odkładają się znaczne ilości materiału naniesionego przez wodę. Poza strategiczną funkcją retencyjną, akwen ten determinuje rozwój turystyczny, rekreacyjny i gospodarczy okolicznych gmin, będąc unikalnym siedliskiem przyrodniczym

- napisała posłanka.

Zaalarmowała też, że proces ten drastycznie przyspieszył w ostatnich latach, doprowadzając do krytycznego poziomu zamulenia.

Zbiornik ma kluczową funkcję retencyjną. Muł ją znacząco ogranicza

"Gazeta Krakowska" przypomina tymczasem, że Jezioro Czchowskie pełni rolę zbiornika wyrównawczego dla Jeziora Rożnowskiego. Powstało na Dunajcu wraz z budową zapory w Czchowie, której urządzenia energetyczne ukończono w 1954 r. Akwen ma powierzchnię 346 ha, linię brzegową o długości 23 km, maksymalną głębokość 9,5 m i pojemność 12 mln m sześc.

To ważny element regionalnego systemu gospodarowania wodą, ale jego funkcje są coraz bardziej ograniczane przez narastający muł.