• Rząd rozważa nową opłatę od sprzedaży alkoholu i wyrobów tytoniowych.
• Pieniądze miałyby zasilić specjalny fundusz przeznaczony na ochronę zdrowia.
• Pomysł budzi zastrzeżenia dotyczące dodatkowych kosztów i obowiązków dla firm.

Nowy pomysł na wydobycie pieniędzy od biznesu ma polegać na wprowadzeniu opłaty zasilającej Fundusz Zdrowia Publicznego, pisze "Rzeczpospolita". Fundusz ten, niezależnie od budżetu i Narodowego Funduszu Zdrowia, miałby finansować wydatki związane ze zdrowiem polskich obywateli. Byłby finansowany daniną wynoszącą 0,25 proc. wartości rocznej sprzedaży wyrobów alkoholowych i tytoniowych. Przedsiębiorcy z sektora tytoniowego i alkoholowego zostaliby zobowiązani do składania corocznych raportów o wysokości sprzedaży.

Zapytane o tę sprawę Ministerstwo Zdrowia przyznało, że toczą się prace nad nowymi sposobami finansowania działań w zakresie zdrowia publicznego. W odpowiedzi z biura prasowego tego nie podano szczegółów. MZ przyznaje jednak, że celem nowego rozwiązania jest, aby „część kosztów ponoszonych obecnie przez system ochrony zdrowia, system zabezpieczenia społecznego oraz całe społeczeństwo byłaby w większym stopniu powiązana z podmiotami czerpiącymi korzyści ekonomiczne z obrotu tymi produktami” (wyrobami alkoholowymi i tytoniowymi – red.).

"Rzeczpospolita" dotarła także do datowanego na 10 sierpnia pisma z Ministerstwa Rozwoju i Technologii do Kancelarii Premiera, dotyczącego tego pomysłu. Wiceminister Michał Baranowski zwraca w nim uwagę, że te wyroby już są objęte akcyzą, a nakładanie na przedsiębiorców nowych opłat może być nadmierną ingerencją ustawodawcy w prawo prowadzenia działalności gospodarczej. Zauważa, że na przedsiębiorców może w ten sposób zostać nałożone nie tylko nowe obciążenie fiskalne, ale też nowy obowiązek dokumentacyjny.

Tymczasem – co zauważa wiceminister – art. 67 ustawy Prawo przedsiębiorców zakłada dążenie ustawodawcy do ograniczania nowych obowiązków administracyjnych i informacyjnych. Według przepisu art. 67 pkt 1 lit. b tej ustawy, przy wprowadzaniu nowych obowiązków administracyjnych powinna obowiązywać zasada redukcji innych obowiązków tego typu.

Według szacunków agencji NielsenIQ, wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych w Polsce wyniosła 51,5 mld zł. Z kolei wartość rynku tytoniowego jest szacowana przez różne źródła (m.in. Nielsen, CASE) na 30-40 mld zł rocznie. Gdyby zatem przyjąć, że oba rynki razem generują ok. 90 mld zł rocznej sprzedaży, to nowy fundusz zebrałby 225 mln zł rocznie. To jednak roboczy szacunek, bo nie udało się nam na razie ustalić, czy podstawą obliczania daniny byłaby wartość netto czy brutto sprzedaży. Podatki stanowią bowiem znaczący odsetek ceny używek sprzedawanych oficjalnie.

W ostatnich latach polityka fiskalna wobec wyrobów alkoholowych i tytoniowych była coraz ostrzejsza, choć nie zawsze przekładało się to na znaczący wzrost wpływów do państwowej kasy. W ustawie o podatku akcyzowym zapisano tzw. mapę drogową, zakładającą harmonogram corocznych podwyżek stawek na te wyroby. Jednak w 2024 r. zaostrzono harmonogram podwyżek stawek na wyroby tytoniowe – zamiast corocznego 10-procentowego wzrostu przewidziano coroczne wzrosty stawki od 15 do nawet 75 proc. (zależnie od rodzaju wyrobów). Rząd chciał też zwiększyć dynamikę podwyżek akcyzy na alkohole, ale stosowną nowelizację ustawy zawetował prezydent Karol Nawrocki.

Więcej na "Rzeczpospolita"