Κρίσιμες αποφάσεις για τη διατήρηση ή μη των δύο φορομπόνους που έχει θεσπίσει η κυβέρνηση το 2022, στην κατεύθυνση ενίσχυσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών σε κλάδους επιρρεπείς στη φοροδιαφυγή, καλείται να λάβει το οικονομικό επιτελείο.

Πρόκειται για την έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα του 30% των ηλεκτρονικών πληρωμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών και τις ιατρικές δαπάνες που μετράνε διπλά στην κάλυψη του απαιτούμενου ορίου των ηλεκτρονικών αποδείξεων. Αμφότερα λήγουν τέλη της χρονιάς.

Στη «ζυγαριά» του οικονομικού επιτελείου για την παράταση ή ακόμα και την τροποποίηση των δύο φορομπόνους θα μπουν από τη μια μεριά τα στοιχεία για τις ηλεκτρονικές πληρωμές σε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας από το 2022 και εντεύθεν, καθώς και τα αποτελέσματα που έχουν σημειωθεί στο «κενό ΦΠΑ», και από την άλλη τα περιθώρια απόδοσης των μέτρων στη «μάχη» κατά της φοροδιαφυγής σε τομείς όπου το… σπορ ανθεί.

Ειδικότερα, στο «μικροσκόπιο» του οικονομικού επιτελείου θα μπουν:

1. Η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα για ηλεκτρονικές πληρωμές σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών που εφαρμόζεται από το 2022 και ισχύει και για τα εισοδήματα του 2026.

Το μέτρο προβλέπει ότι ποσό ίσο με το 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής για αμοιβές σε 20 κατηγορίες επαγγελμάτων αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, με ανώτατο όριο τις 5.000 ευρώ ετησίως. Στη λίστα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, δικηγόροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κομμωτήρια και ταξί.

Η φιλοσοφία του μέτρου είναι η παροχή ισχυρού οικονομικού κινήτρου στους καταναλωτές, ώστε να πληρώνουν ηλεκτρονικά και να ζητούν απόδειξη για συναλλαγές όπου θεωρείται αυξημένος ο κίνδυνος απόκρυψης εισοδήματος.

2. Το αυξημένο μπόνους για τις ιατρικές δαπάνες, όταν οι πληρωμές για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες γίνονται ηλεκτρονικά.

Οι εν λόγω δαπάνες υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών, το οποίο αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος του φορολογουμένου. Για παράδειγμα, ηλεκτρονική πληρωμή 300 ευρώ για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες προσμετράται ως δαπάνη 600 ευρώ για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου.

Το μήνυμα ΤτE

Ήδη, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει στείλει μήνυμα υπέρ της διατήρησης ή ακόμη και της διεύρυνσης των φορολογικών κινήτρων για τους καταναλωτές, για να περιοριστεί η φοροδιαφυγή και να ενισχυθούν τα φορολογικά έσοδα.

Στην Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2026 που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα, η κεντρική τράπεζα επισημαίνει ότι:

Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια -με τη διεύρυνση της χρήσης καρτών, την επέκταση των POS και τη διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές και τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ- εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης, κυρίως στους κλάδους όπου κυριαρχούν οι συναλλαγές με μετρητά.

Οι προσπάθειες για τον περαιτέρω περιορισμό του κενού ΦΠΑ καθώς και της διαφοράς μεταξύ πραγματικής κατανάλωσης και δηλούμενων εισοδημάτων πρέπει να συνεχιστούν.

Τούτο μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ακόμη ευρύτερης προώθησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των ελέγχων, ιδίως στις δραστηριότητες με αυξημένη συμμετοχή ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όπου οι συναλλαγές γίνονται σε μεγάλο βαθμό με μετρητά.

Η διατήρηση ή και διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων για τους καταναλωτές θα συμβάλουν στην αποκάλυψη συναλλαγών που διαφορετικά θα παρέμεναν αδήλωτες. Κάθε ηλεκτρονική συναλλαγή αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα, περιορίζοντας τα περιθώρια φοροδιαφυγής και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων.