Амшын ҵаула иацәымшәо, ацәқәырԥақәа еиҩырффа ԥхьаҟа ицо аӷба ажәаԥҟақәеи аҳәамҭақәеи рҿы ишаныԥшуа шәаԥхьарц шәылшоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа лматериал аҟны.
https://sputnik-abkhazia.info/20260829/atsyraa-eizyrffo-aba-azhaaei-aamaei-ry-1065173875.html
"Ацәқәырԥақәа еиҩзырффо": аӷба ажәаԥҟақәеи аҳәамҭақәеи рҿы
"Ацәқәырԥақәа еиҩзырффо": аӷба ажәаԥҟақәеи аҳәамҭақәеи рҿы
Sputnik Аҧсны
Амшын ҵаула иацәымшәо, ацәқәырԥақәа еиҩырффа ԥхьаҟа ицо аӷба ажәаԥҟақәеи аҳәамҭақәеи рҿы ишаныԥшуа шәаԥхьарц шәылшоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә... 29.08.2026, Sputnik Аҧсны
2026-08-29T08:30+0300
2026-08-29T08:30+0300
2026-08-29T08:30+0300
аԥсны
жәлар рдоуҳа
аԥсны
https://cdnn1.img.sputnik-abkhazia.info/img/07ea/08/19/1065192992_0:67:1280:787_1920x0_80_0_0_e492aaba8f9be2e29d94a89a93cc2b23.jpg
Аҷнышқәа еилаԥыруа изху амшын ҭбааҭыцә ацәқәырԥақәа еиҩырффо аӷба цоит ԥхьаҟа иӡсо. Ауаа мшынгәыла рныҟәара, атәылақәа реиҭанеиааира, реилахәаахәҭра алыршахоит "ԥсыӡҵас" амшын иҭоу аӷбақәа рыла.Аӷбеи ажәаԥҟақәеи Аԥсуа бызшәа жәаԥҟала еинҭәылоуп, урҭ рхархәара уажәаҳәа гәылдырҭәаауеит. Аҵарауаҩ нага Шьалуа Инал-иԥа иҩуан: Ажәаԥқәақәа реилазаарахьтә иалҳаҟәшәап иахьатәи атема иақәҿызҭуа:Аӷбеи ауаҩи реиҿырԥшра аҟынтә:Нои иӷба ԥсеиқәырхагаАдунеи ахьынӡанаӡааӡо иахыҵәахьеит аӡхыҵра бааԥс аныҟалаз аамҭа иатәу, "Нои иӷба" иазку абиблиатә ҳәамҭа.Анцәа ауаа ҟьашьит, рхымҩаԥгашьа ҽеим, ихәаԥсеит ҳәа дрызгәааны, ақәа аруны, аӡхыҵра ҟаҵаны адунеи ирыцқьарц ақәикит. Адунеизегьтәи аӡхыҵра аламҭала Нои дыцқьоуп, гәнаҳа ҟаимҵац, ачҳареи алаӡареи зманы иҟоу иоуп ҳәа дыԥхьаӡаны иҭаацәеи иареи ахеиқәырхара азин риҭеит. Аӡхыҵра злаихигаша аӷба ҟаҵаны, ԥстәи-ԥсаатәи, ԥсы зхоу зегьы ракака аӷба аҭагалара инапы ианын.Убас, Ноии иԥшәмеи, хҩык иԥацәеи иҭацацәеи аӷба иақәтәеит, ԥсы зхоу зегьы ракака рыманы. Ҩынҩажәа мшы иааиԥмырҟьаӡакәа ицоз ақәоура адунеизегь ықәнаӡәӡәааит. Убри ашьҭахь Нои иӷба иҭартәаны еиқәирхаз ирхылҵыз роуп иахьа адунеи иқәу, ҳарҭ ауаагьы Нои иҭаацәа ҳархылҵышьҭроуп рҳәоит.Иахьабалак еиԥш аԥсуаа рҿгьы, Нои аӡхыҵра ду аан аӷба ҟазҵаз, ауааи аԥстәқәеи иааҟоу зегьы рыжәла еиқәзырхаз иакәны даабоит.Аӡхыҵра иазку аҳәамҭақәа аԥсуа ҿырԥштәқәак рҿы аԥстәы — акамбашь иҷыдоу аҭыԥ амоуп.Аԥхыӡқәа рдунеи ахьтә:
https://sputnik-abkhazia.info/20250201/ayr-yrshoit-amtsay-ayzara--atsgaray-ayza-dazyrbo-azhaaa-1053536901.html
https://sputnik-abkhazia.info/20240727/azhlar-luanyt-iysychar-amshyn-anarboit-amshyni-amshynt-lesikei-znyshua-azhaaa-1051759558.html
https://sputnik-abkhazia.info/20260727/ayrshy-iatsshazamtsadaalt-amtsa-iakhaau-azhaaei-azgaaraei-1064599635.html
https://sputnik-abkhazia.info/20211124/zhlar-rdoua-oduaa-azhaaa-raky-asuaa-ry--1036464805.html
Sputnik Аҧсны
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
252
60
2026
Сусанна Ҭаниаԥҳа
https://cdnn1.img.sputnik-abkhazia.info/img/07e5/04/09/1032182915_625:0:2361:1736_100x100_80_0_0_20fdbae083b5d4c73ddeaa0f8d48a43b.jpg
Сусанна Ҭаниаԥҳа
https://cdnn1.img.sputnik-abkhazia.info/img/07e5/04/09/1032182915_625:0:2361:1736_100x100_80_0_0_20fdbae083b5d4c73ddeaa0f8d48a43b.jpg
Ажәабжьқәа
ab_AB
Sputnik Аҧсны
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
252
60
1920
1080
true
1920
1440
true
1920
1920
true
Sputnik Аҧсны
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
252
60
Сусанна Ҭаниаԥҳа
https://cdnn1.img.sputnik-abkhazia.info/img/07e5/04/09/1032182915_625:0:2361:1736_100x100_80_0_0_20fdbae083b5d4c73ddeaa0f8d48a43b.jpg
жәлар рдоуҳа, аԥсны
жәлар рдоуҳа, аԥсны
Анапаҵаҩра

Сусанна Ҭаниаԥҳа
Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ
Амшын ҵаула иацәымшәо, ацәқәырԥақәа еиҩырффа ԥхьаҟа ицо аӷба ажәаԥҟақәеи аҳәамҭақәеи рҿы ишаныԥшуа шәаԥхьарц шәылшоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа лматериал аҟны.
Аҷнышқәа еилаԥыруа изху амшын ҭбааҭыцә ацәқәырԥақәа еиҩырффо аӷба цоит ԥхьаҟа иӡсо. Ауаа мшынгәыла рныҟәара, атәылақәа реиҭанеиааира, реилахәаахәҭра алыршахоит "ԥсыӡҵас" амшын иҭоу аӷбақәа рыла.
Аԥсуа бызшәа жәаԥҟала еинҭәылоуп, урҭ рхархәара уажәаҳәа гәылдырҭәаауеит. Аҵарауаҩ нага Шьалуа Инал-иԥа иҩуан:
"Ажәаԥҟа ԥҟароуп, ахьыршәыгә иаҩызоуп, акы узацҵом, акы узагырхом, ажәакьаҿла исахьаркны аду аҳәоит. Ажәаԥҟақәа рҟны еизыркәкәаны иҟоуп ажәлар рҟәышра, рыхшыҩ ду, ҵҩа змам рыԥсҭазаара, рҭоурыхтә ԥышәа. Урҭ амилаҭтә культуреи, аҟазареи, аҭоурыхи рзы ибаҟа дууп".
Ажәаԥқәақәа реилазаарахьтә иалҳаҟәшәап иахьатәи атема иақәҿызҭуа:
"Ауаҩы ихә ӷба иҭаӡом"; "Ауаҩы ихә ӷба иакуам" — гәыкала иҟоу, даҽаӡәы изы цәгьа зымуа, цәгьа зымҳәо ауаҩ бзиа хәы имаӡам.
"Ҩыџьа акаԥданцәа рыӷба ӡааҟәрылоит" — ҩнаҭоума, аусураҿоума иззыӡырҩуа, зҳәатәы иқәныҟәо аӡә дрымазароуп, аиҳабацәа анырацәахалак, аус ԥхьаҟа изцаӡом.
"Аӷба иҭаз сцом ҳәа амазгәыҭ дахьынҳалон" — иҟамлар ԥсыхәа змам аус уаҿагылар, саԥырхагахоит ҳәа уалагар абас рҳәоит (азгәаҭа "амазгәыҭ" урысшәала "мачта").
"Аӷба ҟазҵаз ауардын ҟазҵаз дџьеишьон"; "Аӷба ҟазҵаз акалаҭ ҟазҵаз дџьеишьон"; "Аӷба ҟазҵаз амҵәышә ҟазҵаз дџьеишьон" — аибарҽхәара, агәышьҭыхра ҟазшьа змоу жәаԥҟақәоуп.
"Аҳәынаԥқәа нсырҵәоит ҳәа аӷба ӡаазырҟәрылаз еиԥш" — ауадаҩра зыхҟьаз цқьа еилымкааӡакәа аҭыԥ иқәысҵоит ҳәа иалагаз, аха еиҳагьы иԥхасҭазтәуа изҳәоу жәаԥҟоуп.
"Аӷба шахеиԥш ичҳара ӷәӷәоуп" — ҳәа изырҳәоит иҟәыӷоу, хара ихәыцуа, ачҳара змоу ауаҩы.
"Дахьҳамоу аӷба иҭоу ҳаиҩызоуп", "Дыӷбаны дҳамоуп", "Аӷба еиԥш ҳиқәгәыӷуеит" — зҭаацәа, зиашьара, зыуаажәлар цәгьароума-бзиароума аӷьараҳәа ирывагылоу ауаҩы еиҿамс абас изырҳәоит.
Адунеи ахьынӡанаӡааӡо иахыҵәахьеит аӡхыҵра бааԥс аныҟалаз аамҭа иатәу, "Нои иӷба" иазку абиблиатә ҳәамҭа.
Анцәа ауаа ҟьашьит, рхымҩаԥгашьа ҽеим, ихәаԥсеит ҳәа дрызгәааны, ақәа аруны, аӡхыҵра ҟаҵаны адунеи ирыцқьарц ақәикит. Адунеизегьтәи аӡхыҵра аламҭала Нои дыцқьоуп, гәнаҳа ҟаимҵац, ачҳареи алаӡареи зманы иҟоу иоуп ҳәа дыԥхьаӡаны иҭаацәеи иареи ахеиқәырхара азин риҭеит. Аӡхыҵра злаихигаша аӷба ҟаҵаны, ԥстәи-ԥсаатәи, ԥсы зхоу зегьы ракака аӷба аҭагалара инапы ианын.
Убас, Ноии иԥшәмеи, хҩык иԥацәеи иҭацацәеи аӷба иақәтәеит, ԥсы зхоу зегьы ракака рыманы. Ҩынҩажәа мшы иааиԥмырҟьаӡакәа ицоз ақәоура адунеизегь ықәнаӡәӡәааит. Убри ашьҭахь Нои иӷба иҭартәаны еиқәирхаз ирхылҵыз роуп иахьа адунеи иқәу, ҳарҭ ауаагьы Нои иҭаацәа ҳархылҵышьҭроуп рҳәоит.
Иахьабалак еиԥш аԥсуаа рҿгьы, Нои аӡхыҵра ду аан аӷба ҟазҵаз, ауааи аԥстәқәеи иааҟоу зегьы рыжәла еиқәзырхаз иакәны даабоит.
Аӡхыҵра иазку аҳәамҭақәа аԥсуа ҿырԥштәқәак рҿы аԥстәы — акамбашь иҷыдоу аҭыԥ амоуп.
Нои аӷба ҟаҵаны жәла мырӡгаз аԥстә хкқәа зегьы иманы дандәықәла, акамбашьқәа ихашҭзаап. Уи ангәеиҭа, аӷба аӡы ихыланы иӡсо акыр инаскьахьан. Ирыцҳаишьан, Нои Анцәа диҳәеит, цхыраарак рыҭаны еиқәирхарц. Анцәа уи иажәақәа аниаҳа, акамбашьқәа ӡсо аӡы ихыланы аӷба иашьҭаланы ицартә дрықәныҳәеит.
Аӷба амшын ихны уеиԥхыӡзар, иузцәырҵуа ауадаҩрақәа риааира иазҳәоуп.
Аӷба уҭаны, иузымдыруа ауаа рацәа урылазар, аманшәалара иатәуп.
Уаҩ дызҭам аӷба уеиԥхыӡзар, уԥсҭазаараҿы мҩа ҿыцк ылухуеит.
| # | Наименование новости | Тональность | Информативность | Дата публикации |
|---|---|---|---|---|
| 1 | "Аӡыршы иацәшәаз амца дақәԥалт": амца иахҳәаау ажәаԥҟақәеи азгәаҭарақәеи | 0 | 8.4 | 27-07-2026 |
| 2 | "Ахылԥарч шкәакәа зхоу аҵиаа": ашәҭбыбк иалоу ахәарҭара иазкны | 0 | 8.19 | 29-07-2026 |
| 3 | "Аԥсра иацәшәаз, абзацәа ахьыржуаз днанагеит": аԥсра ажәаԥҟақәеи аԥхыӡқәеи ишырныԥшуа | 0 | 7.28 | 25-07-2026 |
| 4 | "Хаара згым, агәабзиаразы уаҳа назҭахым": акарпыжәи ашьынкеи рыхҳәаа | 0 | 8.52 | 23-08-2026 |
| 5 | "Аԥхын агьама зхукаауа": уҭраҭыхқәак рхәарҭара иахҳәааны | 0 | 8.98 | 17-08-2026 |
| 6 | "Мышкы иахыԥо шәымш иахыԥоит": мышкы — ажәаԥҟақәеи аҳәамҭақәеи рҿы | 0 | 5.95 | 06-09-2026 |
| 7 | "Умаҭәа аӡы цқьа иалухуа иубазар": ацәамаҭәа аԥхыӡқәеи жәлар разгәаҭарақәеи рҿы | 0 | 9.18 | 16-08-2026 |
| 8 | Ҵәыџьба еиҭеиҳәеит абџьар ахархәара шыҟаз — иахьатәи аамҭаз ишыҟоу атәы | 0 | 8.01 | 13-09-2026 |
| 9 | Абызшәеи, акультуреи, аҭоурыхи реиқәырхара: Ҳагба еиҭеиҳәеит асоцҭҵаара шымҩаԥысыз | 0 | 12.44 | 16-08-2026 |
| 10 | Атеатраҿ ахымҩаԥгашьеи аԥсуареи рышьхәа еивҵоуп… | 0 | 8.73 | 16-08-2026 |