Апошнімі дня пачала з'яўляцца інфармацыя пра тое, што ў беларусаў арыштоўваюць машыны, калі яны ўязджаюць на іх у Літву. Гэта здарылася з Mazda CX-5, якая выехала з ЕС 31 сакавіка, а 3 чэрвеня на ёй вярталіся назад. Тое самае адбылося прынамсі з адным Jeep Grand Cherokee і адной Audi Q7. Але тычыцца гэта толькі пэўнай катэгорыі аўтамабіляў і звязана з санкцыямі.

Фота: Літоўская мытня (Lietuvos muitinė) у фэйсбуку

Тэма затрымання машын актыўна абмяркоўваецца ў колах дальнабояў і тэматычных блогераў. Пазней пра парушэнні паведамілі і ў літоўскай мытні.

Рэч у тым, што ў дальнабойніцкіх колах, асабліва за апошнія некалькі гадоў, стала папулярнай тэма афармлення так званых пашпартоў серыі РР.

Раней беларускія грамадзяне, якія афіцыйна выехалі на пастаяннае месца жыхарства ў іншую краіну, атрымлівалі пашпарт адмысловай серыі РР.

Апошнія некалькі гадоў пашпартоў серыі РР не выдаюць, замест гэтага ставяць штампы аб пастаноўцы на пастаянны консульскі ўлік у звычайны пашпарт, але ў народзе гэтую працэдуру па-ранейшаму называюць атрыманнем пашпарта РР.

Ілюстрацыйнае фота: Наша Ніва

Дальнабоям і іншым грамадзянам Беларусі, якія працуюць у ЕС, але хочуць прыязджаць на радзіму на машыне, такі пашпарт дае адразу дзве перавагі: па-першае, можна прыязджаць на аўто з замежнай рэгістрацыяй і афармляць часовы ўвоз як замежнік, то-бок не пакідаючы фінансавай гарантыі, якая раўняецца мытам за ўвоз гэтага транспартнага сродку.

Простымі словамі — гэта дае магчымасць ездзіць па Беларусі на машынах з літоўскімі, польскімі ці яшчэ якімі нумарамі і не плаціць мыта, утылізацыйны збор ды іншыя плацяжы.

Апроч таго, аўто на еўрапейскіх нумарах — гэта яшчэ і магчымасць без абмежаванняў перасякаць межы Беларусі і ЕС.

Каб дальнабоі і іншыя беларусы абмяжоўваліся толькі гэтымі перавагамі аўто з еўрапейскай прапіскай, то ніякіх праблем на мяжы ў іх бы не ўзнікала.

Ілюстрацыйнае фота: АР

Другая перавага «пашпарта РР» крыецца ў тым, што іх уладальнікі могуць не толькі афіцыйна выехаць на пастаяннае месца жыхарства ў іншую краіну, але і вярнуцца назад.

Пры гэтым чалавек, які стаў на пастаянны консульскі ўлік, пры вяртанні ў Беларусь можа прывезці сваю маёмасць, якую ён меў у іншай краіне, без аплаты мыта.

У гэты спіс уваходзяць і аўтамабілі. Галоўнае, каб такая машына ці іншы транспартны сродак прабылі на ўліку ў краіне, куды чалавек выехаў на ПМЖ, не менш за шэсць месяцаў да вяртання ў Беларусь.

І як паказвае практыка, многія дальнабоі актыўна карыстаюцца такой магчымасцю і, дачакаўшыся ўсіх фармальнасцей па тэрмінах валодання аўто за мяжой, вяртаюцца з замежнага ПМЖ у Беларусь.

А паколькі аўто лічыцца асабістай маёмасцю, то яго ўвозяць у Беларусь без аплаты мыта, што дазваляе эканоміць не адну тысячу еўра.

Ілюстрацыйнае фота: Наша Ніва

І чым большы аб'ём рухавіка, тым большая эканомія на мыце, пад «пашпарт РР» стараліся прыганяць аўто з вялікім аб'ёмам. І гэта важны момант, бо яшчэ з лета 2024 года санкцыі забараняюць экспарт у Беларусь аўто з аб'ёмам, большым за 1,9 літра.

Выключэнне — машыны, старэйшыя за пяць гадоў, але ў такім выпадку клірэнс мусіць быць меншы за 165 мм, таму джыпы, паркетнікі, мікрааўтобусы і некаторыя мінівэны з аб'ёмам, большым за 1,9 літра, фактычна апынуліся пад поўнай забаронай на экспарт у Беларусь.

У навіне пра затрыманне дзвюх машын у Медніках размова акурат ідзе пра падсанкцыйныя аўто: красовер Mazda CX-5, які мае мінімальны аб'ём рухавіка 2.0, і Jeep Grand Cherokee, у якога мінімальны аб'ём у лінейцы складае 3 літры.

Паводле інфармацыі ад літоўскай мытні, Mazda CX-5 пакінула тэрыторыю ЕС 31 сакавіка 2026 года. На той момант аўтамабіль меў літоўскую рэгістрацыю, але ўжо 3 чэрвеня тая самая Mazda CX-5 вярталася з Беларусі ў Літву як аўто, зарэгістраванае ў Беларусі, без афармлення экспарту з Літвы ў трэція краіны. Гэта і стала падставай для затрымання аўто і завядзення адміністрацыйнай справы.

Аналагічная сітуацыя адбылася з Jeep Grand Cherokee, які пакінуў ЕС 14 кастрычніка 2025‑га з літоўскімі нумарамі, але таксама пазней быў зарэгістраваны ў Беларусі без афармлення экспарту.

Адзін з блогераў-дальнабояў, які актыўна асвятляе гэтую тэму, днямі зачытваў пратакол, які яму даслаў нехта з падпісчыкаў. З яго вынікае, што размова ідзе пра вываз аўто ў Беларусь у абыход санкцый. А факт мытнага афармлення ў Беларусі быў у тым ліку правераны праз афіцыйную базу на сайце беларускай мытні.

Фота: Літоўская мытня (Lietuvos muitinė) у фэйсбуку

І гэта не адзінкавы выпадак, калі падсанкцыйныя аўто затрымліваюць на мяжы. Таксама мытня Літвы днямі паведамляла пра затрыманне Audi Q7, якая прыехала з Беларусі, і VW Transporter з Расіі, які, як высветлілася, быў адначасова зарэгістраваны ў Літве і Расіі, а ягоны ўладальнік змяняў нумары ў залежнасці ад мяжы, якую той перасякае. 

Абедзве машыны затрыманыя праз падазрэнні ў абыходзе санкцый. Далейшы лёс гэтых машын будзе вырашаць суд.

У сваіх паведамленнях літоўская мытня нагадвае, што для законнага экспарту аўто з ЕС у трэція краіны абавязкова трэба афармляць экспартную (ЕХ) дэкларацыю.

Ілюстрацыйнае фота: lookby.media

І калі размова ідзе пра аўто, якія не падсанкцыйныя, то зрабіць гэта не складана, а вось з падсанкцыйнымі не ўсё так проста.

У тэорыі, вядома, заяўнік можа спрабаваць спасылацца на тое, што экспарт у Беларусь адбываецца ў межах перавозкі сваёй маёмасці, таму санкцыі нібыта тут ні пры чым.

Але ж сітуацыя, калі чалавек сапраўды праз доўгі час вяртаецца з ЕС у Беларусь, і выпадкі, апісаныя вышэй, хутчэй за ўсё, не маюць нічога агульнага.

Бо калі чалавек, які працуе ў Літве, афармляе на сябе аўто і пасля вывозіць яго ў Беларусь, дзе рэгіструе на беларускія нумары і вяртаецца назад у Літву, пастаяннае месца пражывання ён змяняе толькі фармальна, бо едзе назад у Літву, дзе мае дазвол на жыхарства і працуе, як і раней.

То-бок дэ-факта гэтая шчыліна ў заканадаўстве выкарыстоўваецца перш за ўсё для таго, каб абысці абмежаванні Еўрасаюза і не плаціць мыта ў Беларусі.

Пры гэтым варта адзначыць, што пра ніякія абмежаванні для грамадзян Беларусі з еўрапейскімі ДНЖ па куплі аўто ў ЕС, а таксама па паездках на іх у Беларусь размова не ідзе.

Выглядае, што займець праблемы пры ўездзе ў ЕС на аўто з беларускімі нумарамі могуць не толькі тыя людзі, якія скарысталіся гэтай шчылінай.

Аўтамабіль, раней прывезены па такой самай схеме, праз нейкі час можа набыць любы ахвотны. А пра тое, што машына трапіла ў Беларусь у абыход еўрапейскіх нормаў, новы ўласнік можа нават не здагадвацца.

Да таго ж у Беларусі за апошнія два гады з'явілася пэўная колькасць машын, якія адмыслова прывезлі пад замову або на продаж у абыход еўрапейскіх санкцый.

Ілюстрацыйнае фота: Наша Ніва

Такія аўто таксама ў зоне рызыкі, бо іх экспарт у Беларусь быў нелегальным. І няважна — зроблена гэта праз экспарт у трэція краіны або машына проста так выехала з ЕС без экспартнай дэкларацыі.

Таму беларусам, якія набываюць патрыманыя аўто, трэба трымаць у галаве думку пра гэтую дадатковую рызыку.

Праверыць дату мытнага афармлення аўто ў Беларусі можна па VIN-нумары на сайце мытні. Калі вы бачыце, што аўто прывезена з Еўропы і размытнена ў Беларусі пасля 4 чэрвеня 2024 года, то варта дадаткова паглядзець, ці не было яно на той момант падсанкцыйным.

Усе навіны →