Autor: PTWP - RynekZdrowia.pl Źródło: Rynek Zdrowia/infodent24.pl Opublikowano: 13-03-2026, 07:11

• Prezes NFZ Filip Nowak ocenił na HCC 2026, że nie należy oczekiwać dużego wzrostu środków na ochronę zdrowia
• NFZ od dawna wskazuje na ok. 23 mld zł potrzebne na rozliczenie nadwykonań, ale skala luki zależy od stawek, zakresu i okresu rozliczeń
• Jednym z kierunków stabilizacji ma być zmiana struktury świadczeń, priorytetyzacja strumienia finansowego oraz działania ograniczające koszty kontraktów

Agata Szczepańska, zastępczyni redaktorki naczelnej Rynku Zdrowia: Czy największym problemem systemu ochrony zdrowia jest dziś brak pieniędzy czy raczej niewłaściwe zarządzanie?

Filip Nowak: Trudno odpowiedzieć na pytanie, czy ważniejsze jest zarządzanie, czy ważniejsze są środki finansowe. Najlepiej byłoby dobrze zarządzać dużymi środkami. Ale państwo respondenci, Polacy, nasi składkowicze jasno odpowiedzieli, że nie przewidują tego, żebyśmy więcej płacili na system ochrony zdrowia w obecnym systemie finansowania świadczeń, jeśli miałaby to być składka zdrowotna.

Nie możemy spodziewać się jakiegoś ogromnego wzrostu nakładów na system ochrony zdrowia, zwłaszcza w sytuacji wyzwań demograficznych, wyzwań związanych z sytuacją geopolityczną i koniecznością finansowania zbrojeń.

– Żyjemy w sferach rzeczywistości, marzeń i iluzji. Myślę, że w ochronie zdrowia powinniśmy opuścić sferę iluzji. Ja to powiedziałem dokładnie 13 marca (2025 roku - przyp. red.) na konferencji u państwa – przypomniał prezes Filip Nowak.

Dzisiaj nikt już nie wątpi, że środków w Narodowym Funduszu Zdrowia nie będzie przybywać tak szybko, jak obciążeń w systemie ochrony zdrowia. Dziś musimy podejmować dalekowzroczne decyzje i korzystać z narzędzi, które się pojawiają – jak chociażby możliwość zmiany struktury udzielanych świadczeń na mniej kosztochłonne i bardziej odpowiadające potrzebom mieszkańców. To klucz do finansowej stabilności systemu.

Agata Szczepańska: Ile dokładnie pieniędzy zabraknie nam w tym roku i skąd je weźmiemy?

Filip Nowak: Trudno mi mówić o tym, czy i ile pieniędzy zabraknie. Od dawna mówimy o 23 mld zł, które są potrzebne, żeby na bieżąco regulować wszystkie świadczenia wykonane powyżej wartości zawartej umowy.

Agata Szczepańska: Według niektórych jest to już kwota powyżej 40 mld zł.

Filip Nowak: To zależy, za co uważamy, że powinniśmy płacić, jaką stawką i o jakim okresie mówimy.

Biorąc pod uwagę wskaźniki makroekonomiczne, sytuację demograficzną i geopolityczną, musimy podejmować działania, żeby ta kwota 23 miliardów złotych nie była właśnie tą kwotą. Musimy szukać innych rozwiązań, które nie wpłyną na znaczne obniżenie dostępności do świadczeń – jak np. zarządzenie prezesa NFZ o zmianach dotyczących finansowania świadczeń nielimitowanych, w tym tomografii, kolonoskopii i gastroskopii.

Agata Szczepańska: Czyli będziemy wprowadzać pewne cięcia. O wspomnianym przez Prezesa zarządzeniu mówi się, że to miękkie limity, limity wprowadzane tylnymi drzwiami. Dziś Prezes Malinowski mówił, że to przerzucanie limitowania świadczeń na placówki. Czy to właśnie początek takiej drogi?

Filip Nowak: Cięciem byłoby wprowadzenie limitów na te świadczenia. Obserwując strukturę kosztową i dzięki współpracy z AOTMiT oraz z Departamentem Analiz, a także biorąc pod uwagę strukturę zatrudnienia w tych świadczeniach, wiemy, że to powinno wpłynąć przede wszystkim na negocjacje kontraktów z realizatorami tych świadczeń.

I nie mówimy tu o umowach o pracę. Ponad 80 proc. realizatorów tych świadczeń to lekarze zatrudnieni na kontraktach. Dziś zależy nam na tym, żeby utrzymać dostępność świadczeń.

Tymczasem wynagrodzenia dla kontrahentów świadczących usługi lekarskie bywają bardzo wysokie. Jak bardzo? Tego nie wiemy, bo obecnie nie ma obowiązku sprawozdawczości w tym zakresie. Ograniczenie tych kosztów to mniejsze zło w porównaniu z wprowadzeniem całkowitego limitowania świadczeń.

Agata Szczepańska: Więc skąd wziąć brakujące pieniądze? Patrząc realnie, nowelizacji ustawy podwyżkowej w tym roku nie będzie.

Filip Nowak: Dotacja budżetowa w zeszłym roku zbliża się do 40 mld zł. W tym roku na razie zaplanowana jest mniejsza.

Środków, które umożliwiłyby bezrefleksyjne finansowanie wszystkich świadczeń po stawkach nominalnych, bez względu na to, gdzie się one pojawiają – nie będzie. Dlatego musimy priorytetyzować zadania i kierowanie strumienia finansowego. Liczę na to, że w te sposób naturalnie środki wzrosną. Natomiast zapotrzebowanie systemu ochrony zdrowia jest ogromne.

Na poprzedniej sesji rozmawialiśmy o innowacjach. Jestem entuzjastą wprowadzenia innowacyjnych metod leczenia, zwłaszcza gdy obniżają koszty, skracają czas pobytu i wpływają na obniżenie rozległości prowadzonych zabiegów.

Jestem zwolennikiem wprowadzania w systemie pewnej „higieny”. Co jakiś czas warto weryfikować część świadczeniodawców – np. 10-20 proc. – którzy wprawdzie spełniają wymagania, ale jakość ich świadczeń odbiega od średniej. W takich sytuacjach można ogłaszać postępowania, w których obok obecnych realizatorów startowaliby także nowi. Nie jestem jednak orędownikiem dużych konkursów, bo utrwalona sieć świadczeniodawców często dobrze służy mieszkańcom regionów.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.