• Sejm pracuje nad nową wersją ustawy wzmacniającej uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy. Chodzi o, krytykowane przez przedsiębiorców i posłów opozycji, uprawnienie PIP do zastępowania umowy zlecenie umową o pracę. 
• Na biurko prezydenta Nawrockiego trafi ustawa o SAFE. Sejm przyjął do niej poprawki Senatu, które częściowo zaspokajają oczekiwania głowy państwa. Czy to wystarczy, by powstrzymać weto?
• W marcu zaczną obowiązywać niektóre przepisy ustawy znoszącej ułatwienie dla Ukraińców w zakładaniu działalności gospodarczej. 
• Senat zajmie się tematami ważnymi gospodarczo i społecznie: całkowitą cyfryzacją urzędowych procedur oraz  bezpieczeństwem i ubóstwem energetycznym.

W nowym cyklu WNP Economic Trends podsumowujemy najważniejsze wydarzenia ostatniego tygodnia i prezentujemy ważne wydarzenia, mające nastąpić w nadchodzących dniach. Prawna Mapa Tygodnia to przewodnik po przyjętych bądź odrzuconych ustawach i najważniejszych dla rynku wyrokach sądów oraz informator o regulacjach, które wchodzą w życie.

Celem przygotowanej przez minister Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk reformy Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) jest ograniczenie tzw. umów śmieciowych i zmuszenie pracodawców do oferowania zatrudnionym umów o pracę. Początkowo resort rodziny, pracy i polityki społecznej chciał, by inspektorzy PIP zyskali bardzo szerokie uprawnienia do przekształcania umów zleceń w umowy o pracę. Miało to przeciwdziałać procederowi „wypychania” pracowników de facto zatrudnionych „na etat”  na umowy zlecenie.

Pierwotnej wersji projektu zarzucono jednak brak skutecznej procedury odwoławczej i umożliwienie urzędnikom podejmowania arbitralnych decyzji. Do grona oponentów tego rozwiązania dołączył premier Donald Tusk, który najpierw zapowiedział wyrzucenie reformy PIP do kosza, a następnie nakazał jej głębokie przemodelowanie.

Zaktualizowany projekt wciąż daje funkcjonariuszom PIP prawo do przekształcania umów z pracownikami, jednak gwarantuje również jasną ścieżkę odwoławczą – do organu wyższego rzędu i sądu pracy.

Zdaniem posłów PiS i Konfederacji tego typu rozwiązanie wciąż godzi w swobodę zawierania umów. Podczas zakończonego w piątek trzydniowego posiedzenia Sejmu parlamentarzyści tych ugrupowań głosowali za odrzuceniem projektu w pierwszym czytaniu w Sejmie. Nie odnieśli jednak sukcesu, bo firmowane przez Dziemianowicz-Bąk rozwiązanie trafiło do prac w komisjach sejmowych, skąd wyszło bez większych poprawek.      

Sejm przyjął poprawki Senatu do ustawy umożliwiającej wdrożenie programu SAFE, czyli unijnego pakietu korzystnie oprocentowanych pożyczek na zbrojenia. Poprawki dotyczyły m.in. wpisania do ustawy gwarancji, że spłata pożyczek nie będzie odbywała się z wykorzystaniem budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej. Wykorzystanie środków, którymi ma zostać zasilony również polski przemysł zbrojeniowy, będzie podlegało kontroli antykorupcyjnej i kontrwywiadowczej polskich służb. 

Doradcy Karola Nawrockiego wskazywali, że kierunek poprawek był uzgadniany z Pałacem Prezydenckim. Nie uwzględniono jednak wszystkich uwag zgłoszonych przez głowę państwa. Choć rząd liczy na podpis prezydenta pod ustawą, to zarazem deklaruje, że nawet bez niego, wdroży program SAFE. Wówczas zajmie to jednak znacznie więcej czasu i pochłonie więcej pieniędzy. 

Sejm przyjął również, budzącą kontrowersję, ustawę sieciową, czyli nowelizację prawa energetycznego. Jej celem jest zmiana zasad przyłączania źródeł energii do sieci elektroenergetycznych i uproszczenie inwestycji, przede wszystkim w sektorze OZE.

Zaproponowane rozwiązania budziły duże protesty i obawy części branży. Zwłaszcza mniejsi inwestorzy ostrzegali, że nowe regulacje zablokują rozwój nowych instalacji OZE. Przepisy, którymi teraz zajmie się Senat, m.in. zwiększają zaliczki na przyłączenia i wprowadzają opłaty administracyjne. 

5 marca zaczną obowiązywać niektóre przepisy wygaszające tzw. specustawę ukraińską. Chodzi o ułatwienia w zakładaniu działalności gospodarczej przez obywateli Ukrainy przebywających na terenie Polski. Wprowadzone w związku z wybuchem wojny w Ukrainie regulacje zrównywały status ukraińskich przedsiębiorców z polskimi. Wraz z 5 marca nastąpi powrót do zasad ogólnych.

W praktyce oznacza to, że ci Ukraińcy, którzy uzyskali uprzednio status tymczasowej ochrony, będą wciąż mogli zakładać działalność gospodarczą na tych samych zasadach co Polacy. Zmiana dotyczy wszystkich pozostałych obywateli Ukrainy – ta grupa będzie mogła kontynuować dotychczasową działalność, ale bez spełnienia dodatkowych formalności, nie będzie mogła zakładać nowych jednoosobowych działalności gospodarczych.  

Zmiany dotkną także innych obszarów życia Ukraińców w Polsce. Chodzi m.in. o ograniczenie dostępu do systemu opieki zdrowotnej jedynie do opłacających składki ubezpieczeniowe oraz ofiar tortur, dzieci, młodzieży i kobiet w ciąży albo w połogu. 

Wyższa izba parlamentu zajmie się m.in. nowelizacją ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy. Celem nowych przepisów jest m.in. wprowadzenie od 1 listopada 2026 r. możliwości składania wniosków o wpis do CEIDG tylko on-line. Oznacza to całkowitą cyfryzację i rezygnację z możliwości posługiwania się formą papierową. To rozwiązanie znalazło się w tzw. pakiecie deregulacyjnym. 

Senat zajmie się również nowelizacją Prawa energetycznego. Chodzi o "wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego Polski poprzez wprowadzenie tzw. pakietu antyblackoutowego oraz ochronę odbiorców energii, w tym osób dotkniętych ubóstwem energetycznym – czyli gospodarstw domowych, które mają trudności
z opłacaniem rachunków za energię". W ustawie zawarto również regulacje upraszczające procedury przyłączania do sieci elektroenergetycznej. 

Senatorowie pochyla się nad nowelizacją ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa. Chodzi o przepisy, które umożliwiają złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na obrót towarami o znaczeniu strategicznym za pomocą e-usługi oraz prowadzenie ewidencji obrotu nimi w systemie teleinformatycznym.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin