Cyberzagrożenia w gminach. Samorządy muszą działać szybciej niż hakerzy

Дата публикации: 13-05-2026 16:00:00

Lawinowy wzrost cyberataków sprawia, że samorządy muszą traktować cyberbezpieczeństwo jako stały priorytet. Eksperci zalecają szkolenia, symulacje incydentów, kopie zapasowe oraz współpracę z biznesem i wykorzystanie automatyzacji oraz AI.

Основное содержимое страницы с новостью.

Lawinowy wzrost cyberataków sprawia, że samorządy muszą traktować cyberbezpieczeństwo jako stały priorytet. Eksperci zalecają szkolenia, symulacje incydentów, kopie zapasowe oraz współpracę z biznesem i wykorzystanie automatyzacji oraz AI.

• Według danych NASK liczba incydentów wzrosła z 100 tys. do 260 tys. rocznie, a ataki - także z użyciem sztucznej inteligencji - są coraz bardziej zaawansowane technologicznie.
• Gminy potrzebują większych nakładów, kadr i współpracy z sektorem prywatnym, by skutecznie podnieść cyberbezpieczeństwo.
• Kluczowe są szkolenia i symulacje, segmentacja środowiska oraz możliwość szybkiego odtworzenia najważniejszych usług dzięki kopiom zapasowym i sprawdzonym partnerom. - Kluczowe znaczenie w tym kontekście ma lokalność partnerów, z którymi współpracujemy - podkreślał Tomasz Stachlewski z Comarch.

• Eksperci zwracali również uwagę na potrzebę wprowadzenia regulacji. - O ile bezpieczniej by nam się żyło, gdybyśmy mieli faktycznie zdefiniowanych dostawców wysokiego ryzyka, ale także mechanizmy eliminujące z rynku tych, którzy sami przysparzają nam ogromnych problemów - mówił Paweł Nogowicz, prezes zarządu Evercom.

Podczas XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach rozmawiano m.in. o niedofinansowaniu cyberbezpieczeństwa, braku wykwalifikowanych kadr, złożoności procedur i fragmentaryczności systemów. Jak podsumowano, kluczowa w walce z hakerami jest współpraca gmin z sektorem prywatnym.

Jak zapewnić bezpieczeństwo danych i ciągłość usług w obliczu coraz bardziej wyrafinowanych cyberzagrożeń?

- Staramy się, żeby pieniądze w zakresie cyberbezpieczeństwa płynęły również do podmiotów poziomu samorządowego. Przygotowujemy w tym celu lokalne centra cyberbezpieczeństwa - powiedział Łukasz Wojewoda, dyrektor Departamentu Cyberbezpieczeństwa w Ministerstwie Cyfryzacji, podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego.

Jak dodał, w Polsce obowiązuje ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa, która nakłada na podmioty obowiązki w zakresie cyberbezpieczeństwa, a 3 kwietnia 2026 r. weszła w życie nowelizacja tej ustawy, rozszerzająca Strategię Cyberbezpieczeństwa RP na wszystkie sektory z podmiotami kluczowymi i ważnymi. Wprowadzono także Krajowy Plan Reagowania na Incydenty i Sytuacje Kryzysowe.

Przepisy mają wzmocnić bezpieczeństwo usług używanych przez obywateli, zapewnić lepszą ochronę danych i zwiększyć odporność systemów cyfrowych.

Łukasz Wojewoda zastrzegł, że wokół tej ustawy narosło wiele mitów.

- Nie wprowadzamy nowości. Już w Krajowych Ramach Interoperacyjności pojawiał się wymóg posiadania systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji - podkreślił.

Doprecyzował, że po zmianach ustawa nakłada na podmioty odpowiedzialność za niezrealizowanie wymogów, w tym odpowiedzialność indywidualną. W jego ocenie wyższy poziom odpowiedzialności generuje wyższy poziom świadomości, co ocenia bardzo pozytywnie. Jednocześnie przypomniał, że przepisy umożliwiające nakładanie kar na podmioty wchodzą dopiero za 2 lata, zatem jest jeszcze trochę czasu na przygotowanie.

Dodał też, że wszystkie obowiązki, które należy wdrożyć w organizacji, są precyzyjnie opisane w ustawie - zatem wystarczy ją przeczytać, żeby wiedzieć m.in., co trzeba zrobić, jak powinien wyglądać proces zarządzania cyberbezpieczeństwem, co powinno wchodzić w skład tego procesu zarządzania, jakie są środki techniczne i organizacyjne.

Konkretny plan działań dotyczący realizacji zamierzeń cyberbezpieczeństwa w Polsce na najbliższe lata można także znaleźć w nowo uchwalonej strategii cyberbezpieczeństwa: kto i co będzie robił, w jakich latach i jaki będzie miernik tych działań.

NASK wyprzedza przestępców przed popełnieniem ataków hakerskich

Podjęcie takich działań jest niezbędne, ponieważ Polska mierzy się ze skokowym wzrostem ataków.

Pułkownik Paweł Doniec, zastępca Dowódcy Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, wyjaśnił, że mamy do czynienia z ilościowym wzrostem ataków, a także - porównując z latami ubiegłymi - z bardziej zaawansowanym technologicznie przełamywaniem zabezpieczeń, m.in. z użyciem sztucznej inteligencji.

- Zamierzamy wyjść do podmiotów istotnych dla funkcjonowania państwa i je wspomagać - podkreślił pułkownik Paweł Doniec.

Co ważne, rzadko dochodzi do włamywania - najczęściej nasze loginy i hasła są kupowane. 

W zeszłym roku musieliśmy się zmierzyć ze wzrostem z 600 tys. do 660 tys. zgłoszeń oraz z rosnącą liczbą incydentów - ze 100 tys. do 260 tys., czyli o ponad 150 proc.

- wskazał dr Radosław Nielek, dyrektor NASK.

NASK udaje się zablokować nawet próby oszukania obywateli, do których jeszcze nie doszło. - W tym obszarze udaje nam się wyprzedzać działania przestępców - dodał dr Radosław Nielek.

- Jako NASK wspólnie z Ministerstwem Cyfryzacji udostępniamy rozwiązanie Moje.cert.pl, które pozwala każdemu obywatelowi i każdej firmie w Polsce za darmo zalogować się do tego systemu i mieć usługę skanowania pod kątem podatności luk  bezpieczeństwa. Takie skanowania wykonujemy  dla sporej części administracji publicznej. Wykrywamy miliony podatności, które potem są wykorzystywane przez przestępców do włamywania się do tych konkretnych organizacji - podkreślił dr Radosław Nielek.

- Dla nas cyberbezpieczeństwo oznacza zdolność do wypłaty świadczeń. Cyberatak traktujemy nie jako incydent technologiczny, ale jako potencjalne zakłócenie stabilności społecznej. Dlatego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych bardzo dużą wagę przywiązujemy do cyberbezpieczeństwa - podkreślił Sławomir Wasielewski, członek zarządu nadzorujący pion IT w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Podkreślił, że cyberbezpieczeństwo nie jest już wyłącznie kosztem IT, lecz elementem systemowego zarządzania infrastrukturą krytyczną państwa - do której należy m.in. wypłata świadczeń. Dodał również, że ZUS pracuje nad rozwiązaniami umożliwiającymi utrzymanie przetwarzania danych, np. w przypadku awarii.

Priorytetem jest skupienie się na zapasowych kopiach tego, co dla samorządu najważniejsze

Krzysztof Malesa, National Security Officer w Microsoft, podkreślił w trakcie dyskusji, że od roku czy dwóch mamy do czynienia z całym szeregiem używanych przez cyberprzestępców nowych technologii. Z nowoczesnych technologii korzystają także podmioty broniące się przed atakami.

- Na koniec 2024 r. przetwarzaliśmy 100 bilionów sygnałów dziennie, a ta liczba rośnie. Nie ma zespołu ludzkiego, który by sobie z tym poradził - dodał.

W ocenie Dariusza Piotrowskiego, VP, dyrektora zarządzającego Dell Technologies Polska, w naszym kraju w kwestii cyberbezpieczeństwa "nie jest ani świetnie, ani też nie mamy wielu dziur".

- Każdą radę dotyczącą działania trzeba rozważyć ze wszystkich stron. To świetnie, że w końcu mamy legislację i zmierzamy w dobrym kierunku. Chociaż trwało to zbyt długo, wreszcie ją mamy i musimy się na niej opierać, bo fundamentem jest prawo. W obszarze security nie możemy funkcjonować bez ram prawnych - podkreślił.

Jak samorządy mają sobie radzić z atakami? - Wszystkiego nie jesteśmy w stanie uratować, ale jeśli coś się stanie, bądźmy w stanie odtworzyć najważniejsze obszary - podkreślił Piotr Ciepiela, partner EY, lider Zespołu ds. Cyberbezpieczeństwa w regionie EMEIA, Globalny Lider Bezpieczeństwa Architektury i Nowoczesnych Technologii.

Jak dodał, podstawą jest nacisk na szkolenia i symulacje scenariuszy, które mogą się wydarzyć. - Im bardziej scenariusze są bliskie prawdziwych systemów, tym są lepsze - mówił.

Musimy tak sobie posegmentować środowisko, żeby minimalizować straty, żeby nie pozwalać sobie na boczne ruchy, eskalację uprawnień i wynoszenie  informacji. Wszystkie duże ataki, które widziałem, trwały 6-8 miesięcy i nikt nie miał pojęcia, że ma w środku adwersarza, który sprytnie się zabezpieczył i wyciągał kolejne informacje

- opowiadał Krzysztof Malesa.

- Gdybym był właścicielem firmy lub kierownikiem jakiegoś podmiotu, najprostsze i najtańsze cyberbezpieczeństwo polegałoby na zakupie urządzenia na brzegu sieci, które można regularnie aktualizować. Kluczowe jest monitorowanie, czy urządzenie jest podatne, i jego bieżące aktualizowanie. W porównaniu z innymi narzędziami cyberbezpieczeństwa jest to rozwiązanie stosunkowo niedrogie. Jeśli organizacja nie potrafi zapewnić nawet takiej podstawy, nie wykazuje żadnej dbałości o bezpieczeństwo cyfrowe - mówił pułkownik Paweł Doniec.

Ma to być skuteczne rozwiązanie na coraz częstsze ataki wymierzone w podatne urządzenia na brzegu sieci, które łatwo zidentyfikować poprzez skanowanie.

- Zaufanie do technologii nie polega wyłącznie na certyfikatach, checklistach przetargowych czy efektownych prezentacjach na konferencjach. Prawdziwe zaufanie buduje się w momencie, gdy o godz. 2 w nocy system przestaje działać i trzeba go szybko przywrócić. Wtedy pojawia się pytanie: czy wiemy, jak to zrobić, i czy mamy partnera, który naprawdę nam pomoże - mówił Tomasz Stachlewski, Chief Technology Officer w Comarch, firmie współpracującej z administracją, oświatą i sektorem prywatnym.

Jak dodał, kluczowe znaczenie w tym kontekście ma lokalność partnerów, z którymi współpracujemy. Bliskość i dostępność lokalnego eksperta, który zna specyfikę firm, pozwala szybko rozwiązywać problemy z cyberbezpieczeństwem.

- To istotny element, który pomaga uodpornić systemy i przywrócić je do działania - podkreślił.

Tomasz Stachlewski podkreśla również potrzebę współpracy samorządów z sektorem prywatnym, aby gminy mogły zyskać dostęp do wiedzy i kompetencji niezbędnych do ochrony przed cyberatakami.

Kluczowy jest nacisk na bliską współpracę administracji z wybranym partnerem, tak aby być krok przed potencjalnymi zagrożeniami. Warto też pamiętać, że sztuczna inteligencja i automatyzacja są dziś wykorzystywane w atakach

- zaznaczył.

I dodał, że nowe technologie, które ułatwiają i urozmaicają nasze życie, mogą być również narzędziem ataku na firmy z każdej branży.

- Jeśli chcemy skutecznie się bronić, musimy wykorzystywać je w podobny sposób, próbując być o krok przed zagrożeniami. Naszym celem jest budowanie systemów wspierających użytkowników zarówno w firmach, jak i w administracji - konstatował. - Cyberbezpieczeństwo nie jest jednorazowym elementem do wdrożenia, lecz procesem ciągłym. Nawet najlepsze narzędzie, jeśli nie będzie odpowiednio utrzymywane, przestanie działać - podsumował.

Eksperci zwracali również uwagę na potrzebę wprowadzenia regulacji.

- O ile bezpieczniej by nam się żyło, gdybyśmy mieli faktycznie zdefiniowanych dostawców wysokiego ryzyka, ale także mechanizmy eliminujące z rynku tych, którzy sami przysparzają nam ogromnych problemów. Niektórzy producenci, często jako liderzy na rynku, dostarczają rozwiązania służące do tworzenia systemów cyberbezpieczeństwa, które są dziurawe jak sito. To coś, na co rynek powinien reagować z definicji, a nie tylko rynek, ale także regulatorzy. W tym obszarze jednak trudno się o cokolwiek doprosić - podkreślił Paweł Nogowicz, prezes zarządu Evercom.

Pełen zapis z sesji "Cyberzagrożenia - administracja pod presją":

Схожие новости

#	Наименование новости	Тональность	Информативность	Дата публикации
1	Багаевская: День 18 дек, Вт	0	0	17-12-2018
2	Багаевская: Вечер 17 дек, Пн	0	0	17-12-2018
3	Спрос на перевозки из Китая и Казахстана в Беларусь вырос в 3 раза	0	0	28-01-2025
4	Как получить субсидию за наём работника? Главное условие – взять ...	0	0	20-02-2025
5	Айн Рэнд и американское консервативное движение. Критика слева	0	0	16-05-2018
6	В Москве продлен "желтый" уровень погодной опасности	0	0	16-02-2020
7	El retorno de Silvia Ederra, la mejor noticia del Grafometal	0	0	01-11-2024
8	= NейроКавер = NейроКавер - Cosmic Girl 5 С помощью ...	0	0	22-02-2025
9	Джемпер спицами вязаный от угла	0	0	24-02-2020
10	Устойчивость выработки в блочных средах	0	0	24-09-2024

Классификация: Общество. Схожих патентов: 0. Схожих новостей: 10. Тональность: 0. Информативность: 8.44. Источник: www.portalsamorzadowy.pl.