• Rada UE zatwierdziła mechanizm wsparcia dla rolników dotkniętych wzrostem cen nawozów.
• Do Polski ma trafić 66,6 mln euro z unijnego budżetu.
• Po dołożeniu środków krajowych wartość pomocy może wzrosnąć do ponad 850 mln zł.
• Rolnicy będą mogli otrzymać wsparcie pokrywające nawet 80 proc. dodatkowych kosztów nawozów.
• Część europosłów uważa jednak, że proponowana pomoc nie rozwiąże problemu wysokich cen.

Jak informuje agencja Newseria, Rada Unii Europejskiej zatwierdziła zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej (WPR), które mają pomóc rolnikom zmagającym się z gwałtownym wzrostem cen nawozów. Powodem uruchomienia mechanizmu wsparcia były m.in. napięcia geopolityczne na Bliskim Wschodzie oraz wzrost cen gazu, który bezpośrednio wpływa na koszty produkcji nawozów.

Komisja Europejska planuje przeznaczyć na ten cel 540 mln euro, z czego 66,6 mln euro trafi do Polski.

Zgodnie z nowymi przepisami państwa członkowskie będą mogły uzupełnić unijne wsparcie środkami krajowymi do wysokości 200 proc. przyznanej kwoty.

Resort rolnictwa zapowiedział już, że Polska zamierza wykorzystać pełny dostępny limit współfinansowania. Oznacza to, że łączna wartość pomocy dla polskich rolników może przekroczyć 850 mln zł.

Nowe przepisy przewidują również możliwość pokrycia nawet 80 proc. dodatkowych kosztów zakupu nawozów, a także zwiększenie zaliczek na płatności bezpośrednie z 70 do 75 proc.

Europoseł PSL Krzysztof Hetman ocenia, że przyjęte rozwiązania są odpowiedzią na gwałtowny wzrost kosztów produkcji rolnej.

– Od kilku miesięcy walczyliśmy o to, aby po wzrostach cen gazu i nawozów wesprzeć polskich rolników. To się udało. Mamy już przyjęte rozwiązanie, w ramach którego będą oni mogli skorzystać ze specjalnych dopłat do hektara gospodarstwa zarówno z pieniędzy europejskich, jak i krajowych – powiedział Krzysztof Hetman agencji Newseria.

Jak podkreślił, Polska otrzyma największą pulę środków spośród wszystkich państw członkowskich.

– Jeśli dołożymy środki krajowe, jestem przekonany, że będziemy w stanie zniwelować drastyczny wzrost kosztów ponoszonych przez rolników – dodał europoseł PSL .

Inaczej sytuację ocenia europoseł PiS Waldemar Buda. Jego zdaniem skala wsparcia nie odpowiada rzeczywistym potrzebom sektora.

– Nie twierdzę, że są to rozwiązania, które mocno wpłyną na ceny nawozów. Duża część pomocy sprowadza się do możliwości refinansowania kosztów ponoszonych przez rolników. To raczej diagnoza problemu niż jego rozwiązanie – ocenił Waldemar Buda.

Według europosła również kwota przypadająca na Polskę jest zbyt mała.

– Te kilkadziesiąt milionów euro dla Polski to bardzo niewielkie środki. Nie da się powiedzieć, że jest to realna pomoc dla rolników – stwierdził europoseł PIS.

Nawozy należą do największych kosztów prowadzenia gospodarstw rolnych. Według danych przywoływanych przez Komisję Europejską w 2023 roku odpowiadały za około 16 proc. kosztów produkcji w gospodarstwach prowadzących uprawy polowe.

Jednocześnie w IV kwartale 2025 roku ceny nawozów w Unii Europejskiej były o 62 proc. wyższe niż w 2020 roku, a w kwietniu 2026 roku ceny nawozów azotowych wzrosły o kolejne 40 proc. względem końca 2025 roku.

Komisja Europejska ostrzega, że utrzymujące się wysokie ceny mogą skłonić rolników do ograniczenia nawożenia, co przełoży się na niższe plony i mniejszą produkcję żywności.

Jak podkreślają eksperci, produkcja nawozów azotowych pozostaje silnie uzależniona od cen gazu ziemnego, który odpowiada nawet za 80 proc. kosztów ich wytworzenia.

Na rynek nadal wpływają również wydarzenia geopolityczne, w tym sytuacja na Bliskim Wschodzie oraz wcześniejsze ograniczenie importu nawozów z Rosji i Białorusi. Od lipca 2025 roku Unia Europejska stopniowo podnosi cła na nawozy z tych krajów – dodatkowa opłata ma wzrosnąć z obecnych 40–45 euro za tonę do 315–430 euro za tonę w 2028 roku.

Zdaniem przedstawicieli branży oznacza to, że choć unijne wsparcie może częściowo złagodzić skutki wzrostu kosztów, problem wysokich cen nawozów w najbliższym czasie prawdopodobnie nie zniknie.