Loftslagsbreytingar eru að ná „martraðarkenndum hæðum“ vegna „fíknar“ mannkyns í jarðefnaeldsneyti að sögn yfirmanns loftslagsmála hjá Sameinuðu þjóðunum.

„Loftslagsviðvörunarbjöllurnar hringja alls staðar,“ sagði Simon Stiell, framkvæmdastjóri loftslagsmála hjá Sameinuðu þjóðunum, í yfirlýsingu.

„Þar sem búist er við að hitinn rjúki aftur upp í vikunni er hinn hræðilegi kostnaður þessarar loftslagskreppu – bæði mannlegur og efnahagslegur – nú að ná neyðarstigi á landsvísu.“

Simon Stiell ávarpar fund á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna um hreina orku síðastliðinn föstudag. Mynd: Saranya Misra/OPGA Af hverju það skiptir máli

• Yfir 250 þúsund hektarar lands í Evrópu hafa brunnið og 1254 eldar hafa greinst frá ársbyrjun 2026
• Metgróðureldar geisa nú í Frakklandi, á Spáni og víðar í Evrópu. Hundruð þúsunda hafa neyðst til að flýja að heman og áhrifin á hagkerfi jafnt einstakra héraða sem á landsvísu eru gríðarleg.
• Í Norður-Afríku nálgast hitinn 49°C, sem stofnar lífi og lífsviðurværi í alvarlega hættu og veldur miklu álagi á sjúkrahús og raforkukerfi
• Í Chile hafa mannskæðir stormar eyðilagt heimili og mannslíf
• Í Japan hafa hitamet fallið. Þar hefur hitinn verið lengur samfellt yfir 40°C en dæmi eru um.
• Gróðureldar í Tasmaniu í Ástralíu (safn) Mynd: Matt Palmer/Unsplash
• Skýrar lausnir

Stiell sagði að þessar „vaxandi hamfarir“ væru nú raunveruleiki milljarða manna í heiminum. Jörðin hitnar óðfluga á meðan mannkynið færist of hægt frá jarðefnaeldsneyti yfir í hreina orku – og tekst ekki að vernda skóga nægilega vel.

Vísindin um orsökina eru ótvíræð að hans sögn. Hnattræn hlýnun er knúin áfram af gríðarlegum bruna kola, olíu og gass. Slíkt gerir að hans sögn langvarandi hitabylgjur, alvarleg flóð og ofsafengna ofurstorma tíðari, öflugri og kostnaðarsamari.

„Það sem þarf að gera er jafn skýrt: Hætta notkun kola, olíu og gass hraðar, auka hlut endurnýjanlegra orkugjafa og vernda fólk þar sem áhrifin eru þegar mest,“ sagði Stiell.

Mörg viðkvæm lönd í fremstu víglínu þurfa stuðning til að bregðast við með þeim hraða og í þeim mæli sem nauðsynlegt er til að koma í veg fyrir hamfarir.