Naukowcy od lat próbują zgłębić tajemnice długowieczności. To jednak nie człowiek, a niewielka meduza Turritopsis dohrnii wydaje się najbliżej odkrycia sekretu nieśmiertelności. Ten niezwykły organizm potrafi cofać się do młodocianego stadium i „zaczynać życie od nowa”, wymykając się w ten sposób śmierci.

Zdjęcie ilustracyjne /Shutterstock

Niezwykła zdolność do „resetowania” życia

„Nieśmiertelna meduza”, czyli Turritopsis dohrnii, zaskakuje swoją unikalną umiejętnością. W obliczu zagrożenia, urazu czy niekorzystnych warunków środowiskowych, ten niewielki organizm nie umiera, lecz przechodzi spektakularną przemianę.

Jak wyjaśnił „The Guardian”, większość zwykłych meduz rozpoczyna życie jako larwy. Przechodzą one metamorfozę w polipy (to maleńkie, nieruchome, miękkie organizmy), z których wyrastają pływające meduzy. Te z kolei dorastają do postaci dorosłych osobników. Ostatecznie, po rozmnożeniu, większość z nich przestaje pływać, lekko się kruszy, a następnie umiera.

Tymczasem „nieśmiertelna meduza”, kiedy się starzeje lub doznaje urazu, przekształca się z powrotem w „młodą meduzę” i „rozpoczyna swoje życie od nowa”. Wyglądając, jakby umierała – opada na dno, po czym zwija się w kulkę i w ciągu 24–48 godzin wypuszcza nowy polip o identycznym genomie.

Proces ten nazywany jest „transdyferencjacją komórkową”. To właśnie dzięki niemu meduza może wielokrotnie „resetować” swoje życie. Potrafi to robić wielokrotnie, więc teoretycznie może nigdy nie umrzeć ze starości.

Jak tłumaczy profesor Maria Pia Miglietta, cytowana przez „The Guardian” biolożka morska z Uniwersytetu A&M w Teksasie, „kiedy próbuje się zabić tę meduzę, ona po prostu nie umiera”. Turritopsis potrafi przetrwać w obliczu np. wysokiej temperatury, fizycznego zranienia, głodu czy wpływu substancji chemicznych.

Nieśmiertelność, choć nie absolutna

W warunkach laboratoryjnych Turritopsis dohrnii może żyć praktycznie wiecznie. Na wolności jednak jej życie może zakończyć się w sposób bardziej prozaiczny – na przykład zjedzeniem przez drapieżnika.

Na świecie występuje osiem gatunków Turritopsis, ale tylko jeden z nich – Turritopsis dohrnii – ma zdolność do powrotu do młodocianego stadium.

Meduzy te mierzą zaledwie kilka milimetrów, ale można je spotkać w różnych zakątkach świata – od Morza Śródziemnego, przez Atlantyk, po wybrzeża Japonii, Panamy czy Brazylii.

Nieśmiertelność, o której od wieków marzą ludzie, w świecie przyrody stała się rzeczywistością – choć na razie tylko dla jednej, niezwykłej meduzy.