Muğla'nın Milas ilçesi kıyılarında yürütülen Posidonia Koruma ve Rehabilitasyonu Projesi'nin 6. Ara İzleme Raporu açıklandı. Üç yıldır süren çalışmalarda dikilen deniz çayırlarının yüzde 90'ından fazlasının varlığını sürdürdüğü bildirildi.

MUĞLA (AA) - Yeniköy Kemerköy Enerji'nin, Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü himayesinde Milas kıyılarında yürüttüğü Posidonia (deniz çayırı) Koruma ve Rehabilitasyonu Projesi kapsamında hazırlanan VI. Ara İzleme Raporu'nun sonuçları açıklandı.

Tarım ve Orman Bakanlığının koordinasyonunda, Doğu Akdeniz Üniversitesi işbirliğiyle yürütülen projeye ilişkin Kemerköy Sosyal Tesisleri'nde basın toplantısı düzenlendi.

Toplantıda yaklaşık 3 yıldır devam eden deniz çayırı rehabilitasyon çalışmalarının ulaştığı son aşama, izleme sonuçları ve proje sahasında elde edilen bulgular paylaşıldı.

Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, kıyılarda özellikle tehdit altında olan çayırları yeniden rehabilite etmek ve yaygınlaştırılmasını sağlamak amacıyla çalışma yürüttüklerini söyledi.

Bölgede iki türlü çalışma yapıldığını belirten Baydar, "Bir yerde üretilen 200 deniz çayırı getirildi. Onların yaşayıp yaşamayacağı, tutup tutmayacağı gözlendi ayrıca ilave olarak 1300 fide dikildi." dedi.

Baydar, 3 yılın sonunda elde ettikleri sonucun çok kıymetli olduğunu dile getirerek, "Yüzde 90'ının üzerinde bu çayırların yaşadığı, varlığını sürdürdüğü görüldü. Deniz çayırları çok kıymetli canlılar. Su ürünleri için yaşam alanı, üreme alanı ama aynı zamanda deniz çayırları çok büyük karbon yutak alanı. Aynı zamanda denize ve doğaya oksijen salınımı yapan çok önemli bir kaynak. Deniz çayırları suyu temizleyen, filtreleyen turizmin gelişmesini sağlayan çok özel bitkiler." diye konuştu.

- "Bundan sonraki süreçte bunu sürdürmeyi düşünüyoruz"

Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdürü Ahmet Eyidoğan ise bölgenin deniz çayırlarının büyüyebilmesi için uygun bir habitat olduğunun yapılan akademik çalışmalarda ortaya çıktığını ifade etti.

Bunun üzerine böyle bir çalışma başlattıklarını ve finansör olduklarını kaydeden Eyidoğan, "Kamu, üniversite ve özel sektör işbirliğiyle burada çok ciddi başarı yakaladık. Şu anki yaptığımız çalışmalarda yüzde 90'a varan bir başarı elde ettik. Bu dünya literatürüne girecek bir başarı. İnşallah bundan sonraki süreçte bunu sürdürmeyi düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.

Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdür Yardımcısı Burak Işık da üniversite ve kamu kurumlarıyla birlikte deniz çayırlarına yönelik yürüttükleri projenin, düzenli bilimsel izleme sayesinde somut verilerle akademik olarak değerlendirildiğini vurguladı.

- "Büyük bir bilimsel deney gerçekleştirdik"

Doğu Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burak Ali Çiçek, projenin en önemli çıktılarından birinin Türkiye'de deniz çayırlarının rehabilitasyonuna yönelik uygulanabilir yöntemlerin geliştirilmesi olduğunu söyledi.

Proje süresince farklı derinliklerde transplantasyon ve implantasyon uygulamalarını düzenli olarak izlediklerini belirten Çiçek, şöyle devam etti:

"Literatürdeki bilgileri yoğurarak farklı deneyler yaptık ve aslında büyük bir bilimsel deney gerçekleştirdik. Elde ettiğimiz bilimsel sonuçlar yüksek başarı gösterdi. Kendi doğal ortamında Posidonia çayır parçacıklarından, mat kısmı ve matın altındaki bölüm de alınacak şekilde öbekler oluşturduk. Bunları alırken ölçümler yaptık, Gökova Körfezi'ndeki parametreleri belirledik ve bu yapıyı bozmadan aktardığımızda ne olacağını test ettik. Yapıyı hafifçe oynatıp manipüle ederek aktardığımızda ne olduğunu da gözlemledik. İmplantasyon dediğimiz benzer bir uygulamada ise matsız, köklü kısımlara uygulamalar yaparak transferi sağladık. Bunların çoğu deneyim oldu ve bu çalışma bir pilot uygulama niteliği taşıdı. Buradan elde ettiğimiz verileri ileride uygulamalarda kullanacağız."

Çiçek, yapmak istedikleri bir diğer uygulamanın ise çekirdekten üretim olduğunu anlattı.

Deniz çayırlarının yosun değil, çiçekli bir bitki olduğuna ve tohum verdiğine dikkati çeken Çiçek, "Deniz çayırları sıcaklık veya besinsel stres gibi koşullarda tohumlanabiliyor ancak 3 yıllık süreçte tohumlanma gerçekleşmedi. Bunu izlemeye devam edeceğiz. Tohumlama gerçekleştiğinde, tohumlardan fide yetiştirip implantasyona geçmeyi hedefliyoruz." dedi.